Thư gửi đồng nghiệp mới vào làm tuần này

Gửi bạn, người mới vào làm tuần này,

Sáng thứ Hai mình thấy bạn đứng ở cửa phòng, ba lô còn đeo một bên vai, mắt đảo một vòng tìm cái bàn có tên mình. Mình đang cầm cái ly sứt quai đi pha cà phê, thấy vậy, rồi đi tiếp. Lúc đó mình không biết nói gì. Giờ mới viết.

Lá thư này không phải tài liệu giới thiệu. Không có mật khẩu mạng, không có sơ đồ phòng ban, không có dòng nào ghi ai là sếp của ai. Mấy thứ đó bạn sẽ có từ người khác, đúng giờ của nó. Mình chỉ muốn viết về cái tuần đầu, vì mình nhớ nó rõ hơn nhớ cả năm sau đó.

Tuần đầu ở chỗ mới có mùi riêng. Mùi thảm ám hơi máy lạnh, mùi mì ly ai đó ăn lúc mười một rưỡi, mùi cà phê pha sẵn ở pantry mà mình không biết ly nào của ai. Ngày thứ hai của mình ở đây, chị Mai bàn bên hỏi:

— Em uống gì không, chị pha luôn?

— Dạ không, em cảm ơn chị.

— Ừ. Cái ly xanh trên kệ là của phòng, ai cũng lấy được.

Mình nói "dạ không" dù cổ họng khô từ sáng, vì không chắc ly nào mình được phép cầm. Cả buổi chiều mình ngồi với cái cổ khô đó và một ý nghĩ: người mới thì không được đòi gì. Đến ngày thứ tư mình mới dám lấy cái ly xanh. Chẳng ai để ý. Cái ly vẫn nằm đó từ trước khi mình tới.

Có chuyện mình chưa kể ai ở đây. Tuần đầu, họp phòng, người ta nói mấy chữ viết tắt mình chưa nghe bao giờ. Mình gật đầu. Gật rất đều, rất tự tin. Tan họp, mình vào nhà vệ sinh, ngồi xuống nắp bồn cầu, tra từng chữ trên điện thoại. Có một chữ mình hiểu sai và làm theo cả buổi chiều. Hôm sau phải làm lại, và mình nói với người ta là do mình quên, chứ không phải do mình chưa hiểu. Một lời nói dối nhỏ xíu. Mình mang nó theo mấy tháng.

Mình kể ra không phải để xin bạn đừng làm vậy. Có thể bạn sẽ làm, như mình. Mình chỉ muốn bạn biết có một người đã gật đầu như thế, rồi cuộc họp sau hỏi lại, và trời không sập. Người ta nhắc lại chữ đó, chậm hơn một chút, không ai nhăn mặt.

Chuyện tên người cũng vậy. Bạn sẽ quên. Hỏi lại lần hai thì ngượng, lần ba ngượng hơn, và mình từng gọi một anh bằng tên người khác suốt hai tuần. Cuối cuốn sổ của mình có một trang ghi tên kèm một chi tiết bên cạnh: "anh Khải, áo kẻ, hay cười", "chị Phụng, ly giữ nhiệt xanh". Không ai thấy trang đó.

Còn chuyện trông cho bận. Mình biết cảm giác này: khi chưa có việc rõ ràng, ngồi yên giữa tiếng gõ phím của người khác thấy như mình đang bị nhìn. Mình đã di chuột liên tục, mở đi mở lại một cái file, chỉ để màn hình sáng. Mình không biết có ai đếm không. Chắc là không. Nhưng cái cảm giác bị đếm thì rất thật.

Chiều thứ Tư của mình, khoảng ba giờ, trời đổ mưa. Mái tôn của quán sau toà nhà kêu lộp độp, nghe được tận tầng ba. Mình ngồi nghe, không làm gì, chừng một phút. Chưa kịp thấy có lỗi thì chị Mai quay sang: "Nghe mưa hả. Chị cũng thích giờ này." Rồi chị quay lại với màn hình. Chuyện chỉ có vậy, và nó đủ cho mình ngồi thẳng lưng lại.

Nên mình muốn cảm ơn người đã hỏi mình "em ăn trưa chưa" vào ngày thứ ba. Một câu nhỏ, không tốn gì, mà mình còn nhớ tới giờ. Nếu tuần này có ai hỏi bạn câu đó thì cứ nhận lấy. Còn nếu chưa ai hỏi, không phải vì bạn không đáng được hỏi. Người ta hay quên, vì chính họ cũng đang chạy.

Có một việc nhỏ mình làm được ở tuần đầu, và nó không phải việc của công ty. Mình để nó ở hộp dưới đây, nếu bạn muốn thử.

Lần đầu làm, có thể bạn thấy ngượng, như đang chờ một điều gì đó xảy ra. Không có gì xảy ra cả. Mình cũng chỉ thấy cái bàn thôi, nhưng sau vài hôm nó bớt giống cái bàn của người lạ. Có người không thấy khác gì. Vậy cũng được.

Một điều nữa, mình nói thẳng. Nếu có ai nói với bạn những lời khiến bạn thấy bị xúc phạm, bị bắt nạt hay bị đe doạ, thì đó không phải một phần của chuyện làm người mới, và không phải chuyện để hít thở cho qua. Ghi lại ngày, giờ, câu đã nói. Kể với một người bạn tin. Tìm bộ phận hay đơn vị lo chuyện này ở chỗ bạn làm. Còn nếu thấy mệt, buồn hay lo kéo dài nhiều tuần liền, hãy nói với một người có chuyên môn, đừng ôm một mình.

Mình mong tuần sau bạn ngồi xuống cái ghế đó và thấy nó hơi quen. Không cần quen hẳn. Hơi quen là đủ.

Mình ngồi bàn thứ ba tính từ cửa sổ, cạnh cây kim tiền héo mất một nửa. Cần hỏi gì thì gọi, hoặc không hỏi gì mà chỉ muốn có người pha giùm ly cà phê cũng được.

Thục

T.B. Cái ly xanh trên kệ vẫn là của phòng.

Bài viết có sự hỗ trợ từ AI trong quá trình tạo nội dung.