Gió chướng tháng Mười Một và những điều biết ơn cuối năm

Chiều nào trong năm thì áo phơi ngoài ban công bắt đầu phồng lên, rồi bay ngược về phía bạn?

Với mình, đó là một chiều thứ Bảy cuối tháng Mười Một. Mình đang đứng ở ban công tầng bốn, tay còn cầm cây móc áo, và cái áo sơ mi trắng vừa kẹp xong tự nhiên rung lên, quay ngoắt một vòng. Gió không to. Nhưng nó mát, hơi se, và có mùi gì đó như đất ẩm, như lá. Điện thoại trong túi quần rung. Mẹ gọi.

"Gió chướng về chưa con?"

"Dạ rồi mẹ. Áo phơi mau khô lắm."

"Ở quê nó thổi từ hôm kia. Bà Tư kế nhà đã phơi khô cá rồi."

Mẹ nói xong rồi chuyển sang chuyện khác, chuyện giá heo, chuyện con mèo nhà bên. Mình đứng nghe mà mắt vẫn nhìn cái áo. Mẹ bảo người ta gọi nó là gió chướng vì nó thổi ngược, ngược chiều nước, ngược cả cái nếp quen của một năm đã gần hết.

Bài này không giúp bạn tổng kết cả năm, và không bảo cuối năm phải là mùa của biết ơn. Nó chỉ lấy cái gió làm chỗ dừng chân, và đưa ra ba việc nhỏ làm được trong những chiều có gió.

Nó cũng không phải là một bài để bạn thấy mình thiếu biết ơn nếu cuối năm mình đang chỉ lo chạy cho kịp. Có năm đúng là như vậy, và điều đó không có lỗi.

Gió ngược chiều, và cuối năm cũng vậy

Cái áo rơi xuống sàn ban công, đúng một nơi vừa lau hôm qua. Mình nói thầm một câu không lịch sự lắm, rồi cúi nhặt. Cát bụi dính lên cổ áo. Mình phủi, đứng thẳng lại, và gió đang thổi ngang mặt.

Nhìn bề ngoài, cuối năm là mùa tổng kết. Tháng Mười Một về, người ta bắt đầu nhắc nhau nhìn lại, đặt mục tiêu cho năm tới, và nhắc luôn chuyện biết ơn như một mục trong danh sách. Gió chướng nghe như dấu hiệu bắt đầu của cái việc đó.

Bên dưới thì khác. Cuối năm là lúc mọi thứ kéo mình theo nhiều hướng ngược nhau cùng một lúc: deadline dồn lại, tiền Tết phải tính, quà biếu phải mua, vé về quê phải giành. Biết ơn khó chen vào lúc này không phải vì mình vô ơn. Nó khó vì không còn chỗ trống nào để đặt xuống, và vì nó tới như thêm một việc nữa cho cuối năm. Gió chướng thì không ép ai. Nó chỉ thổi qua, và ai đứng ở đó thì cảm thấy.

Nên điều mùa này gợi mình không phải là phải nhìn lại cả năm. Chỉ là tìm một chỗ nhỏ, một chiều nhỏ, để đứng yên cho gió đi qua.

Ba việc nhỏ cho những chiều có gió

Ba việc dưới đây không cần làm đủ cả ba. Chọn một, hoặc không chọn gì.

Đứng chỗ gió đi qua, năm phút

Chỗ đứng nào cũng được: ban công, hiên nhà, đầu hẻm, cửa sổ quán cà phê. Cần là một chỗ có gió thật, dù chỉ nhẹ.

Lần đầu mình đứng, ba phút đã thấy sốt ruột, tay muốn cầm điện thoại. Mình cầm lên, nhìn tin nhắn nhóm công ty, rồi úp lại. Hai chiều sau, mình đứng được trọn năm phút, và thứ đầu tiên đổi không phải tâm trạng, mà là mình biết cái áo đã khô chưa chỉ bằng nghe tiếng nó. Chỗ dễ làm hỏng việc này là đứng để nghĩ về điều biết ơn. Gió không cần mình nghĩ gì cả. Cứ đứng đã.

Ba thứ gió làm hộ mình

Lấy một mảnh giấy nhỏ, viết ba thứ mà mùa này đang làm hộ mình, thứ rất nhỏ cũng được. Của mình hôm đó là: gió phơi khô cái áo thay cho máy sấy, gió làm mát cái phòng mà không phải bật quạt, gió mang tiếng mẹ nói chuyện bà Tư về trong đầu.

Kẹp mảnh giấy lên dây phơi hoặc để trên bàn, tuỳ bạn. Không cần đọc lại. Nếu muốn một cách nhẹ hơn nữa, có ba dòng biết ơn mỗi tối, cùng ý đó nhưng viết vào buổi tối.

Một câu cho người không đòi

Cuối năm có người mình quên cảm ơn vì họ chưa bao giờ đòi: chị lao công lau cầu thang, anh bảo vệ mở cổng, cô bán cà phê đầu hẻm thuộc luôn ly của mình. Một câu thôi, nói trực tiếp, nhân lúc đi ngang. "Cảm ơn chị, năm nay chị lau sạch quá." Người nghe có thể gật đầu rồi đi tiếp. Việc của mình xong ở câu đó.

Nếu năm nay chưa đến lúc cảm ơn

Có năm cuối năm không nhẹ. Có người vừa mất việc, tiền Tết chưa biết xoay đâu, hoặc trên mâm cơm có một chỗ ngồi đã trống. Với năm như vậy, bài này cứ bỏ qua cũng được. Chuyện biết ơn không đến theo lịch, và không ai nợ ai một mùa biết ơn.

Có thể chỉ giữ lại việc đầu tiên, đứng ở chỗ có gió năm phút, mà không cần nghĩ tới điều gì để cảm ơn. Chỉ đứng. Nếu buồn, lo, hoặc mệt kéo dài nhiều tuần qua, thì đó là lúc nói chuyện với một người có chuyên môn, và việc đó không có gì phải ngại. Bài viết này không thay được điều đó.

Nếu bạn đang ở một năm chẳng có gì to tát để nhớ, có một bài viết riêng cho những ngày chẳng có chuyện gì xảy ra, và nó cũng không đòi bạn phải thấy gì cả.

Gió chướng sẽ thổi vài tuần rồi đổi. Cái áo sẽ khô, rồi lại ướt, rồi lại khô.

Chiều nay, nếu gió có đi qua, thử đứng ở đó một chút.

Bài viết có sự hỗ trợ từ AI trong quá trình tạo nội dung.