Mình-muốn-được-ba-khen và Mình-biết-ba-không-quen-nói

— Ừ. Chạy rồi.

Ba nói vậy rồi quay đi, cầm ly trà đá của ba ra sau hè tưới mấy chậu cúc tần. Cái quạt đứng cũ của ba, loại cánh nhôm kêu lọc xọc, vừa được mình thay xong cái tụ, giờ quay đều, gió phả vào mặt mình mát rượi. Tay mình còn cầm cái tua vít, ngón tay dính nhớt đen. Lúc mình ngồi xổm dưới sàn, ba đã lặng lẽ đặt cái khăn lau tay lên thành ghế sát bên mình, chẳng nói gì. Ly trà đá ba pha sẵn cho mình từ lúc mình chưa tới đang đứng ở góc bàn, đá tan gần hết.

Mình đứng đó nhìn lưng ba đi khuất sau cánh cửa lưới. Có một câu mình đã chờ nãy giờ mà không biết mình đang chờ.

Mình ba mươi tám tuổi, có một tiệm sửa điều hòa nhỏ ở đầu chợ. Cả ngày khách khen mình "thợ làm kỹ", và mình chẳng để bụng. Vậy mà ba nói ba chữ, mình ngồi lì trên bậc thềm cả buổi chiều, uống ly trà đá đã nhạt, và trong đầu bắt đầu có hai giọng cãi nhau. Mình gọi tên cho dễ phân biệt. Không giọng nào sai.

Mình-muốn-được-ba-khen: Ba đứng nhìn mình làm suốt mười lăm phút. Không rời mắt một lúc nào. Vậy mà xong rồi chỉ có "ừ, chạy rồi". Sao khó vậy?

Mình-biết-ba-không-quen-nói: Ba không rời mắt mười lăm phút, bạn nói đúng. Ba đâu phải người đứng xem cái gì mà không muốn xem. Ba còn cầm ly trà đá của ba cho tới khi đá tan hết, quên uống.

Mình-muốn-được-ba-khen: Nhưng nhìn thì đâu phải là nói. Mình cần nghe nó thành tiếng. Hồi nhỏ mình được hạng ba, ba bảo "ráng thêm", mình nhớ tới giờ.

Mình-biết-ba-không-quen-nói: Mình cũng nhớ. Mà nhớ thêm cái này nữa: ba chưa bao giờ khen ai trong cái nhà này. Mẹ nấu ngon, ba ăn xong để đũa ngay ngắn trên chén. Chú Tư lợp lại mái cho ba, ba rót cho chú ly rượu. Nhà này nói thương bằng tay, không bằng miệng.

Mình-muốn-được-ba-khen: Vậy mình đợi cả đời một câu mà người ta không có sẵn trong người sao? Nghe thì thông cảm đó, nhưng mình vẫn hụt.

Mình-biết-ba-không-quen-nói: Hụt thì cứ hụt, không ai bảo bạn đừng hụt. Chỉ là bạn đang đứng ở cửa bên này, đợi ba nói bằng thứ tiếng ba không có. Còn thứ tiếng ba có, bạn đã để ý chưa?

Mình-muốn-được-ba-khen: Thứ tiếng nào?

Mình-biết-ba-không-quen-nói: Cái khăn lau tay ba đặt cạnh bạn trước khi bạn kịp hỏi. Ly trà ba pha khi bạn còn chưa chạy xe tới. Ba đứng sau lưng bạn mười lăm phút là ba đang giữ chỗ cho bạn làm.

Mình-muốn-được-ba-khen: Mình thấy rồi. Nhưng cái khăn đâu có nói "con làm giỏi". Mình muốn biết ba có thấy mình giỏi không, chứ không phải ba có thương mình không.

Mình-biết-ba-không-quen-nói: Đó, câu đó mới thật. Bạn đang hỏi hai câu một lúc: ba có thương mình không, và ba có thấy mình giỏi không. Câu đầu thì cái khăn trả lời rồi. Câu sau thì ba không biết đưa ra thứ gì để đo. Ba không nói gì không có nghĩa câu trả lời là không.

Mình-muốn-được-ba-khen: Hoặc là có nghĩa. Mình không biết.

Mình-biết-ba-không-quen-nói: Ừ, không biết. Mình không giả vờ biết. Nhưng mình nhận ra một chuyện: bạn chưa bao giờ hỏi.

Mình-muốn-được-ba-khen: Hỏi gì?

Mình-biết-ba-không-quen-nói: Hỏi thẳng. Ba thấy con sửa được không. Chỉ một câu thôi. Cả hai bên đều chưa thử.

Cả hai giọng im.

Ngoài hè nghe tiếng nước chảy từ cái vòi ba mở nhỏ, tiếng ve đầu mùa kêu thành từng đợt, tiếng quạt vừa sửa quay đều sau lưng mình. Mình chưa biết mình sẽ hỏi hay không. Mình chỉ biết cái chờ đợi nãy giờ đã đổi chỗ: nó không còn nằm trong mình như một cái hụt, mà nằm trước mặt như một câu hỏi chưa ai gõ cửa.

Mình làm bài này trên điện thoại ngay trên bậc thềm. Ba việc mình viết: cái khăn, ly trà, và hôm tuần trước ba đi bộ ra tận đầu hẻm đón mình, hỏi "mưa không", dù mình đi xe máy về tới cổng. Việc thứ ba làm mình ngồi im một lúc. Mình không biết các dòng đó có phải là lời khen không. Nhưng chúng không phải là không có gì.

Có một ranh giới mình phải nói thẳng. "Không quen khen" là một chuyện. Nhưng nếu người thân thường chê, so sánh, mỉa mai, nói những lời làm mình nhỏ lại, thì đó không còn là chuyện "không quen nói", và bạn không cần đi tìm tình thương trong cái khăn lau tay. Hãy nói với một người mình tin, hoặc một người có chuyên môn. Còn nếu cái hụt này kéo dài nhiều tuần, làm bạn mất ăn mất ngủ, cũng nên nói chuyện với người có chuyên môn. Bài buông kỳ vọng, không phải buông người có vài gợi ý cho những ngày như vậy.

Nếu một hôm ba nói được, mình cũng sẽ phải học cách nghe. Với mình, đón nhận lời khen mà không vội phủ nhận là một việc khó không kém chờ nó.

Mình đứng dậy, đặt cái tua vít lên bậc thềm, và đi ra sau hè.

Ba đang xoay vòi nước sang chậu cuối cùng. Mình đứng cạnh ba, chưa nói gì. Ba liếc mình một cái, đưa ly trà đá của ba qua.

— Uống đi. Tan hết rồi.

Bài viết có sự hỗ trợ từ AI trong quá trình tạo nội dung.