Sáu câu hỏi để viết về người anh chị em mình ít nói chuyện nhất

Lần cuối mình nói với anh Khôi một câu dài hơn "ăn cơm chưa" là khi nào?

Mình đếm ngón tay. Tết năm ngoái? Đám giỗ tháng trước? Không tính tin nhắn chúc mừng sinh nhật, vì đó là chữ, không phải nói chuyện.

Mình là Hạnh, ba mươi ba tuổi, làm bánh ở một tiệm nhỏ. Anh Khôi hơn mình bốn tuổi, ở cùng thành phố, cách nhau chừng nửa tiếng chạy xe máy. Không ai giận ai. Không có cuộc cãi vã nào để chỉ tay vào. Chỉ có hai người lớn lên cùng một cái nhà, rồi mỗi người một nhịp, và nói chuyện với nhau qua mẹ.

— Sao mày với thằng Khôi không nói chuyện với nhau vậy?

— Có nói mà mẹ.

— Nói cái gì?

— Nói... chuyện đám giỗ.

Mẹ im một lúc, rồi hỏi con ăn cơm chưa. Mình hiểu mẹ không hỏi cho có.

Nếu nhà bạn cũng có một người như vậy, anh, chị hay em, người bạn thương nhưng tin nhắn gần nhất chỉ là "ok", thì bài này dành cho bạn. Nó gồm sáu câu hỏi để viết, từ nhẹ đến sâu, về người đó. Không ai đọc ngoài bạn.

Chuyện này không phải là lá thư để nối lại, cũng không phải bài để chứng minh anh chị em nhất định phải thân. Bạn viết xong và không nhắn gì cũng hoàn toàn được. Không có ai đúng ai sai ở đây, và không có chuyện bạn phải "làm lành" cho kịp một hạn nào.

Trước khi viết: một cái bàn, một cây bút, và một quy tắc

Tối thứ Tư, tiệm đóng cửa đã lâu, mình ngồi ở bàn bếp, tay còn mùi bơ chưa rửa hết. Cuốn sổ nhỏ mình dùng ghi công thức bánh còn mấy trang trắng ở cuối. Mình lật sang trang trắng đầu tiên và viết: "Anh Khôi,". Rồi xoá. Viết lại, xoá. Lần thứ tư mình thấy cây bút bi đã ngừng mực, vạch ra một đường mờ như vết xước.

Mình tưởng mình không viết được vì hai anh em không có chuyện để nói. Nhưng không phải. Mình không viết được vì mình đang viết cho anh đọc. Mỗi chữ phải đúng, phải đủ nhẹ, phải không gây hiểu lầm, và cả lá thư chưa có chữ nào đã bị mình tự duyệt ba lượt. Người viết cho người đọc thì cân nhắc. Người viết cho trang giấy thì được thật.

Nên mình đổi quy tắc. Không viết "anh", viết "anh ấy". Không viết thư. Viết về anh ấy, cho mình.

Mười phút nghe dài, nhưng thật ra đủ cho khoảng nửa trang. Cách biết mình làm đúng là lúc hẹn giờ reo bạn còn một câu muốn viết mà chưa viết, tức là bạn đã dừng đúng lúc. Lần đầu mình viết "không biết viết gì" ba lần liền, mất nửa trang cho riêng câu đó. Qua đoạn sau, có người thấy chữ chảy ra như được mở vòi; cũng có người cả buổi chỉ được ba dòng, và vẫn đúng. Ngày bận quá, viết một câu hỏi, ba dòng là đủ.

Có một kiểu làm sai mình mắc ngay từ đầu: viết thành lá thư có sẵn đích đến, vì thấy như vậy mới có mục đích. Nó hấp dẫn vì nghe có ích, mà thật ra nó biến cả buổi viết thành một bài thi. Chỉ cần chữ "không gửi" trên đầu trang là cái cân trong tay mình nhẹ hẳn xuống.

Sáu câu hỏi, từ nhẹ đến sâu

Mình ngồi viết bốn tối liền, mỗi tối một hai câu. Nhà còn mùi bơ nướng, đèn bàn bếp vàng, mẹ ở xa gọi qua một lần rồi thôi. Sáu câu dưới đây là những câu mình đã viết, theo đúng thứ tự.

Anh ấy của năm nào

Nếu anh ấy bước vào căn phòng này ngay bây giờ, bạn sẽ nhìn thấy anh ấy ở tuổi nào?

Gợi ý: Không cần chọn cho đúng. Cứ viết hình ảnh đầu tiên hiện ra, kể cả khi nó chẳng liên quan gì tới hiện tại.

Anh mười bảy tuổi, đứng dưới gốc mận trước nhà, áo thun ướt sau cú đá bóng, tay vịn cái xe đạp. Mình thì bé tí, đòi ngồi sau yên.

Việc nhỏ vẫn còn nhớ

Có việc nhỏ nào anh ấy từng làm cho bạn mà đến giờ bạn vẫn nhớ không?

Gợi ý: Càng nhỏ càng tốt. Một ly nước, một câu nói, một lần chở đi đâu đó. Nếu chẳng nhớ ra gì thì viết "chưa nhớ ra" và đi tiếp.

Cái đêm mình thi trượt, anh không nói gì, chỉ chạy xe ra đầu hẻm mua cho mình ly chè đậu xanh rồi đặt trước cửa phòng.

Chuyện chỉ hai người hiểu

Hai người có chung điều gì mà chỉ hai người hiểu: một câu đùa, một món ăn, một góc nhà?

Gợi ý: Những thứ này thường không ai ghi lại. Viết ra là cách tự nhắc mình rằng chúng có thật.

Cả hai gọi con chó của hàng xóm là "ông Tám", và mỗi lần nó sủa là cả hai cùng nhìn nhau nhịn cười ở bàn cơm.

Khoảng cách bắt đầu từ đâu

Nếu phải đoán, khoảng cách giữa hai người bắt đầu từ lúc nào?

Gợi ý: Viết điều bạn đoán, không viết điều bạn kết luận. Nếu không có ngày nào để chỉ tay vào thì cứ viết đúng như vậy.

Có lẽ từ ngày anh đi làm xa, rồi mình ra ở riêng, mỗi người một nhịp. Không có ngày nào để chỉ tay.

Điều mình đang đợi

Có điều gì bạn đang đợi anh ấy làm trước không? Bạn đã nói với anh ấy chưa, hay vẫn đang đợi?

Gợi ý: Câu này dễ biến thành bản cáo trạng. Viết chậm, và nếu thấy muốn trách thì dừng một hơi thở rồi viết lại bằng chữ "mình".

Mình đợi anh nhắn trước. Nhưng có thể anh cũng đang đợi. Mình đang đợi một điều anh không biết là mình đợi.

Câu đầu tiên của một cuộc nói chuyện dễ

Nếu có một cuộc trò chuyện xảy ra mà không ai phải giải thích hay xin lỗi, nó sẽ bắt đầu bằng câu nào?

Gợi ý: Chọn câu nhỏ nhất bạn nghĩ ra được. Nó không cần phải hay, cũng không cần phải gửi.

"Dạo này anh còn đá bóng không?"

Tối thứ Ba, tới câu thứ năm, mình ngồi nhìn chữ "đợi" suốt mười phút. Mình viết ra ba lần, mỗi lần bằng một giọng khác: giọng giận, giọng tủi, giọng giả vờ như không quan tâm. Lần thứ ba mình bật cười một mình, vì nó nghe giống hệt giọng mình dùng với mẹ mỗi khi mẹ hỏi thăm: "dạ con khoẻ, không có gì đâu". Hóa ra mình đợi anh nhắn trước đúng theo cách mình vẫn đợi mọi người: im lặng, rồi tin là họ biết. Nếu anh cũng làm đúng như vậy thì hai người đang đợi nhau ở hai đầu một sợi dây mà cả hai cùng đang cầm.

Mình không rút ra bài học nào từ chuyện đó. Mình chỉ ghi vào sổ ba chữ: "cả hai cùng đợi". Vậy là đủ cho một buổi tối.

Cách biết mình làm đúng là bạn viết ra được ít nhất một chi tiết mà bạn không biết mình còn nhớ, như cái gốc mận hay ly chè đậu xanh của mình. Lần đầu đến câu thứ tư mình dừng lâu, để trống nửa trang, rồi đi ngủ. Sau một tuần, có người thấy hình ảnh "anh ấy" trong đầu bớt là một khối, mà thành nhiều mảnh nhỏ có màu có mùi; cũng có người thấy nặng hơn lúc mới viết, và vẫn là bình thường. Ngày bận, chọn đúng hai câu thôi, câu thứ hai và câu thứ sáu.

Kiểu làm sai là biến câu thứ năm thành lời kết tội, rồi đọc đi đọc lại và sửa cho hay. Nó hấp dẫn vì viết ra được một đoạn trách khiến mình thấy nhẹ ngay. Chỉ có điều nó nhẹ như uống nước ngọt: tan nhanh, để lại khát. Thay vào đó, viết xong thì để sổ qua đêm, và sáng mai chỉ đọc một lần.

Nếu viết rồi mà vẫn thấy chẳng khác gì

Có hai lý do mình thấy hay gặp.

Thứ nhất: bạn viết đúng, mà thứ cần thay đổi không nằm trong cuốn sổ. Viết chỉ làm cho mọi thứ rõ hơn chứ không làm người kia xuất hiện. Nếu sau sáu câu bạn muốn nói với anh ấy một điều, thử viết đúng một câu nhỏ, hoặc viết hẳn một lá thư không gửi. Gửi hay không, khi nào gửi, là chuyện của bạn.

Thứ hai: có những câu hỏi làm bạn trống rỗng, vì thứ bạn tìm không phải là chi tiết mà là cuộc nói chuyện thật. Cuộc trò chuyện mình tập trong đầu suốt hai tuần kể một người đã đi qua đoạn này. Không có cách nào đúng, chỉ có cách hợp.

Nếu giữa bạn và người đó từng có lời xúc phạm, đe doạ, bị kiểm soát hay bạo hành, thì chuyện này không phải để viết cho nhẹ, và bạn không cần ép mình nghĩ về họ bằng sự dịu dàng. Hãy nói với một người mình tin, hoặc một người có chuyên môn. Còn nếu nỗi buồn khi viết kéo dài nhiều tuần, làm bạn ăn ngủ không yên, cũng nên nói chuyện với người có chuyên môn.

Nửa đêm, mình gập sổ lại. Cây bút bi nằm bên cạnh, hết mực thật rồi.

Mình mở điện thoại, gõ vào ô soạn tin đúng câu cuối: "Dạo này anh còn đá bóng không?" Chữ xám nhạt trong ô trống, chưa gửi.

Tối mai mình tính tiếp.

Bài viết có sự hỗ trợ từ AI trong quá trình tạo nội dung.