Sáu câu hỏi để biết buổi sáng của mình đang thuộc về ai

5:50. Chuông báo thức reo lần thứ hai. Mình quờ tay tắt, và tay vẫn cầm điện thoại luôn. Ba tin Zalo của khách hỏi giá, một thông báo từ nhóm phụ huynh lớp bé, hai email chưa mở từ tối qua. Chân mình chưa chạm sàn, mà mình đã trả lời được bốn người.

6:10, trong bếp, mùi trứng chiên lan ra tới phòng khách.

— Mẹ ơi, áo đồng phục đâu rồi?

— Trong tủ, ngăn thứ hai.

— Không có.

Mình chưa kịp ngồi xuống uống ngụm nước nào. Và lúc đứng giữa bếp, một tay lật trứng, một tay trả lời khách, mình bỗng nghĩ: buổi sáng này là của ai nhỉ? Không phải câu hỏi to tát. Chỉ là một câu bật ra, như tiếng dế kêu giữa lúc đang nói chuyện.

Bài này là sáu câu hỏi mình viết ra giấy, cho chính mình, trong một tuần mà sáng nào cũng thấy mình chạy. Bạn có thể trả lời bằng ba dòng hoặc ba chữ. Không ai chấm điểm.

Bài này không phải để nói rằng buổi sáng phải thuộc về bạn hoàn toàn. Có những buổi sáng thuộc về con, về khách, về một cuộc họp, và nhiều khi đó là điều bạn chọn. Câu hỏi không đòi bạn đổi gì. Nó chỉ đòi bạn nhìn.

Chuẩn bị trước khi viết

Một tờ giấy, một cây bút, và một thứ để cầm: ly nước ấm, hoặc ly cà phê sữa đá nếu bạn thích. Viết tay thì tốt hơn gõ, vì tay chạm giấy thì mình chậm lại, nhưng gõ vào ghi chú điện thoại cũng chấp nhận được, miễn là điện thoại đang ở chế độ im lặng.

• Không cần viết hay, chỉ cần viết thật
• Không ai đọc ngoài bạn, kể cả khi bạn sống chung với nhiều người
• Câu nào chưa muốn trả lời thì bỏ qua và quay lại sau

Bạn có thể viết ngay buổi sáng, trước khi mọi thứ bắt đầu, hoặc tối nhớ lại buổi sáng đã qua. Mình thử cả hai. Buổi tối nhớ lại thì thật hơn một chút, vì lúc đó không còn ai đang gọi tên mình.

Sáu câu hỏi, từ nhẹ tới sâu

Từ lúc mở mắt tới lúc rời giường sáng nay, tay bạn chạm vào thứ gì đầu tiên?

Chỉ ghi tên đồ vật. Cái điện thoại, cái chăn, bàn tay của con. Chưa cần nghĩ nó nói lên điều gì.

Ba mươi phút đầu tiên của sáng nay, có bao nhiêu phút là của một người khác?

Đếm thô thôi, không cần chính xác. Một tin nhắn, một bữa sáng cho con, một cuộc gọi của sếp. Của một người khác không có nghĩa là xấu.

Có phút nào trong buổi sáng gần đây mà bạn thấy mình là mình không?

Có thể rất nhỏ: tiếng nước sôi, vệt nắng trên bàn bếp, lúc bạn cầm tách. Nếu chưa nhớ ra, ghi "chưa nhớ ra". Cũng là một câu trả lời thật.

Phần nào của buổi sáng bạn đã chọn, và phần nào bạn chỉ chấp nhận?

Chọn khác với được giao. Không có phần nào đúng hơn phần nào. Chỉ là bạn biết cái nào là cái nào.

Nếu được lấy lại mười phút, bạn sẽ đặt nó vào lúc nào và để làm gì, kể cả để không làm gì?

Đừng vội nghĩ nó có khả thi không. Cứ viết như thể mười phút đó có thật, và xem bạn đặt nó ở đâu.

Khi nghĩ tới việc lấy lại mười phút đó, câu nào trong đầu bạn lên tiếng đầu tiên: "ích kỷ", "không kịp", hay "để mai"?

Chép lại đúng chữ của nó, kể cả nếu nghe nặng. Đôi khi chỉ nhìn thấy câu đó trên giấy cũng làm nó bớt to.

Mười phút là con số để khỏi phải quyết định. Cách biết mình làm đúng không phải là viết xong thấy nhẹ. Nó là lúc bạn gạch dưới một dòng mà bạn chưa từng nói ra thành lời. Lần đầu mình ngồi viết, câu thứ hai làm mình khựng lại: ba mươi phút đầu, hai mươi tám phút là của người khác. Mình viết con số đó và ngồi nhìn nó một lúc. Không buồn, không giận. Chỉ là lần đầu mình nhìn thấy nó.

Sau một tuần viết, thứ đổi trước không phải buổi sáng. Là cách mình nghe tin nhắn: mình để ý được lúc nào mình đang trả lời vì muốn, lúc nào vì quen tay. Ngày bận, bản rút gọn là hai câu: câu một và câu ba, trong ba phút, đứng ngay trong bếp cũng được.

Nếu viết xong mà thấy nặng hơn

Có người viết xong thấy ngực nặng hơn, hoặc thấy một cơn mệt chưa gọi tên được. Điều đó có thể xảy ra, và không có nghĩa bạn làm sai. Nhưng nếu cảm giác buồn, mệt hay lo cứ kéo dài nhiều tuần, không chỉ vào buổi sáng, thì hãy nói chuyện với một người có chuyên môn. Sáu câu hỏi này giúp bạn nhìn, không thay được việc có người nhìn cùng.

Chỗ mình hay trượt nhất là biến tờ giấy thành bản kế hoạch: viết xong câu năm thì lập luôn thời gian biểu mới, thức dậy 5:20, tập thể dục, thiền hai mươi phút. Nó hấp dẫn vì nghe như đang làm gì đó. Nhưng đây là một tờ giấy để nhìn, không phải để sửa. Nếu thấy mình đang chia cột giờ giấc, đặt bút xuống.

Và nếu hôm nay bạn không viết nổi một dòng, thì cũng không sao. Câu hỏi vẫn ở đó.

Sáng mai chuông có thể vẫn reo lúc 5:50. Con vẫn hỏi áo đồng phục ở đâu. Nhưng bạn đã biết mình đang cầm những thứ gì trong tay, và có một cái mười phút, dù nhỏ, là của bạn để quyết định.

Bài viết có sự hỗ trợ từ AI trong quá trình tạo nội dung.