Chậu trầu bà ngoài bậu cửa sổ

Cái cốc nhựa màu xanh dùng để tưới cây nằm cạnh bồn rửa chén, miệng cốc còn đọng vài giọt. Nó là thứ đầu tiên tôi thấy mỗi sáng khi vào bếp, trước cả ấm nước. Tôi bốn mươi hai tuổi, làm ở một thư viện đại học, sống chung sáu năm và chia tay được năm tháng. Căn hộ nhỏ ở lại với tôi, cùng cái chậu trầu bà ngoài bậu cửa sổ. Bài thơ dưới đây tôi viết vào một buổi tối rót nước cho nó.

Người bán cây bảo
trầu bà dễ sống lắm,
ít nắng, thi thoảng ít nước.
Hai đứa cười,
nghe như nói về mình.

Giờ chậu vẫn ở bậu cửa sổ.
Tối nào tôi cũng quên,
rồi nhớ ra lúc đánh răng,
chạy ra rót nửa cốc nước.

Lá mới ra hôm thứ Ba.
Cuộn lại như bàn tay
chưa quyết định
có nên mở.

Tôi không biết
cây có nhớ ai không.
Nó chỉ nghiêng về phía sáng,
đều đều, không cần ai bảo.

Sáng nay tôi
mở rèm sớm hơn mọi hôm.
Không vì ai.
Chỉ vì cái lá.

Chuyện sau bài thơ không to tát. Chiều nào nắng cũng đi qua lớp lưới chống muỗi rồi hắt lên bậu cửa thành những ô vuông nhỏ, và cái chậu nằm đúng trong mấy ô đó. Tối tôi tưới, mùi đất ẩm bốc lên, tiếng xe máy dưới hẻm rít qua rồi tắt. Câu "dễ sống lắm" của người bán cây hồi ấy hai đứa nghe như một câu đùa. Bây giờ nó là câu duy nhất tôi còn nhớ nguyên văn từ buổi đi chợ hoa đó, và tôi không hiểu vì sao. Trên blog này có một bài thơ khác về những thứ còn ở lại trong nhà, Những thứ còn lại trong căn phòng, nếu bạn muốn đọc thêm.

Sáng thứ Tư ở quầy mượn trả, anh Hải bên kho sách hỏi:

"Cây hồi trước chị khoe còn sống không?"

"Còn. Mới ra lá."

"Ra lá thì tốt."

Tôi định nói thêm gì đó rồi chỉ gật đầu, vì không biết chữ "tốt" kia thuộc về cái cây hay về tôi.

Lúc viết, ba lần đầu dòng nào cũng chạy về người cũ, như tay quờ tìm công tắc cũ trong căn phòng tối. Tới lần thứ tư tôi chỉ tả cái lá, và thấy hơi lạ: tả một thứ đang sống ngoài cửa sổ dễ hơn tả một nỗi nhớ. Dễ trượt nhất là biến cái cây thành một lời ẩn dụ, kiểu "cây còn sống được thì mình cũng sống được". Câu đó nghe đẹp, và nó hấp dẫn vì cho mình một kết luận để yên tâm. Nhưng nó ép cái lá phải mang nghĩa, trong khi cái lá chỉ đang cuộn. Cứ tả nó như nó đang là.

Lần đầu làm, nhiều người thấy bốn dòng khó hơn tưởng, vì dòng nào cũng muốn kể chuyện chia tay. Cũng có người thấy tả cây chán, và với họ viết thẳng về nỗi nhớ lại dễ vào hơn. Cả hai đều ổn. Sau chừng một tuần, có người để ý ban ngày mình nhìn cái cây lâu hơn một chút, có người thì chẳng thấy gì khác. Ngày bận quá thì một dòng thôi. Chẳng hạn: hôm nay lá cuộn thêm một vòng. Đó là một dòng rồi, và nó đủ. Còn nếu bạn muốn một cách nhẹ tay hơn để ở cạnh chuyện cũ, có bài về học cách tử tế với ký ức sau một mối tình đã qua.

Có những thứ sống tiếp mà chẳng cần ai nhìn.

Khi nào nên tìm một người có chuyên môn

Bài này là một bài thơ ngắn và một bài tập viết. Nó không thay được điều trị, và mình không hứa nó sẽ làm nỗi nhớ nhẹ đi.

Nhưng có mấy dấu hiệu nên đưa cho một người có chuyên môn, đừng tự mang một mình:

• Cảm giác trống và buồn kéo dài nhiều tuần, không đổi dù đã có vài ngày thấy khá hơn
• Nỗi nhớ làm bạn khó làm những việc quen thuộc ở chỗ làm hoặc ở nhà
• Bạn thấy mình ngày càng tránh gặp mọi người
• Bạn nghĩ tới việc làm đau chính mình, dù chỉ là một ý nghĩ chạy qua

Ý cuối thì không chờ. Nói với một người bạn tin, ngay hôm nay. Trang Hỗ trợ khẩn cấp nói rõ những gì luôn đúng trong lúc như vậy.

Tìm một người có chuyên môn cũng giống việc đem cây tới hỏi người bán khi lá cứ vàng mãi: không phải vì mình chăm dở, chỉ vì có chuyện cần một cặp mắt khác nhìn.

Bài viết có sự hỗ trợ từ AI trong quá trình tạo nội dung.