Mùa xoài chín: ăn một trái xoài như lần đầu

Trái xoài nằm trên mặt bàn bếp, da vàng ngả xanh ở phần vai, cuống còn rỉ một giọt nhựa trong. Mình cầm lên. Nặng hơn mình đoán, mát tay, và khi đưa lại gần mũi thì có mùi: ngọt, hơi hăng, thoảng nhựa cây.

Chiều Chủ nhật. Quạt trần quay chậm, ngoài hẻm có tiếng ve và ai đó mở bài bolero thật nhỏ. Trái xoài này mình mua ở sạp trái cây đầu chợ, sau một màn hỏi han kéo dài hơn mình định.

— Chị chọn giùm em trái nào chín.

— Bóp nhẹ coi, mềm vừa vừa. Rồi ngửi cuống. Thơm là ăn được.

— Còn không thơm?

— Thì để trên bàn, chờ nó.

Mình xách túi về mà thấy hơi lạ. Đã lâu rồi mình không mua thứ gì để ăn mà phải đứng ngửi nó trước.

Mùa xoài chỉ ở lại một lúc rồi đi. Bài này là mười phút ngồi xuống với một trái trong mùa đó, không để học gì cả, chỉ để ăn nó như thể đây là lần đầu mình gặp một trái xoài.

Vì sao ăn xoài lại là chỗ mình hay đi ngang qua nhất?

Mình từng ăn xoài như ăn việc. Đứng ở bồn rửa, một tay cầm dao, một tay cầm điện thoại, cắn từng miếng, nước chảy xuống cổ tay áo. Ăn xong mới thấy tay dính, bồn dính, mà không nhớ đã ăn bao nhiêu miếng.

Cách giải thích dễ nhất là: xoài ngon thì ăn thôi, cần gì để ý. Nghe hợp lý, và đúng ở bề mặt.

Còn bên dưới thì khác một chút. Chính vì nó ngon sẵn nên mình không phải cố gắng gì để thích nó, mà những thứ mình thích sẵn thì mình ăn nhanh nhất. Vị ngon không đòi mình chú ý, nên mình không chú ý, và mùa đi qua trong khi tay vẫn còn dính nhựa.

Ăn nhanh còn rửa dao, còn dọn bồn. Câu đó cứ chạy trong đầu mình mỗi lần cầm trái xoài lên. Có hôm mình hỏi lại nó: rửa dao thì sao, nó có chạy đi đâu không? Nó im. Dao thì đúng là không chạy đi đâu. Xoài mới là thứ có hạn.

Xoài chín không để dành được lâu. Một mùa rồi hết, và mỗi trái khác nhau một chút: có trái chua ở đầu lưỡi, có trái ngọt lịm, có trái xơ mắc vào kẽ răng. Không có trái thứ hai giống hệt trái này, kể cả ngày mai mình mua thêm. Điều mùa dạy là một chuyện rất cũ: thứ gì chỉ có một lúc thì đáng để ngồi xuống với nó.

Mười phút với một trái xoài

Làm từng bước thôi. Không cần ăn hết trái.

Lần đầu, mình chú ý được ba miếng. Tới miếng thứ tư thì tay đã đòi đi tìm điện thoại, và mình để nó đi tìm. Không sao. Điều mình nhớ nhất không phải vị xoài mà là tiếng dao chạm thớt, tiếng nhỏ mà trước giờ chưa bao giờ nghe thấy.

Nếu nhà có người ăn cùng thì cứ để họ ăn theo cách của họ. Bạn ngồi cạnh và chậm lại một mình cũng đủ. Mùi xoài thì lan khắp bếp, ai cũng nhận được phần của mình.

Nếu bạn muốn thêm một cách quay về với các giác quan khác, năm giác quan, năm phút dùng đúng ý này cho mọi lúc trong ngày, không riêng gì trái cây.

Trái cuối mùa

Hôm mình đi ngang sạp, xoài đã thưa. Mấy trái còn lại đã sẫm da, nằm lẻ loi trong cái rổ nhựa. Mình mua trái cuối, không phải vì thèm, mà vì biết có thể lâu nữa mới gặp lại.

Về nhà mình làm đúng mười phút đó, vẫn chậm, vẫn vụng. Cắt lệch hạt, thịt dính vào dao, nhựa chảy xuống ngón tay. Mình để nó chảy.

Chiều xuống, nhựa xoài khô lại thành một lớp mỏng trên đầu ngón tay. Mình để nó đó thêm một lúc.

Bài viết có sự hỗ trợ từ AI trong quá trình tạo nội dung.