Sáu thứ bạn không cần mua khi mới tập thiền

Bạn không cần mua gì để ngồi xuống và để ý hơi thở.

23:10 đêm, mình ngồi xếp bằng trên giường với cái điện thoại, mở ba tab cùng lúc: một cái đệm tròn màu xám, một cái chuông đồng nhỏ, một bộ đồ rộng màu be. Giỏ hàng đầy, ngón tay dừng ở nút thanh toán. Mình chưa ngồi thiền ngày nào, nhưng mình thấy mình đã "bắt đầu" rồi. Mua sắm cho một thói quen chưa có là chuyện rất thường, vì nó cho cảm giác mình đã khởi động.

Sau đó mình tắt điện thoại, và ngồi lên cuộn khăn tắm cũ. Hai tuần ngồi trên cuộn khăn ấy là lý do có bài này.

Bài này không phải để chê ai đã mua. Có người thích cái đệm vì nó đẹp, có người nhớ giờ nhờ tiếng chuông, và những lý do đó hoàn toàn chính đáng. Chỉ là không thứ nào trong sáu thứ dưới đây là điều kiện để ngồi. Mỗi thứ mình nói thật: dùng cũng được, không cần cũng được.

Ba thứ nhìn vào đã thấy mình cần

Cái đệm ngồi thiền xịn

Hình ảnh người thiền gần như luôn đi kèm một cái đệm tròn. Nên nhiều người nghĩ không có nó thì ngồi không đúng.

Thứ bạn cần chỉ là một chỗ ngồi không làm bạn khó chịu. Cái gối ôm gấp đôi, cuộn khăn tắm, hay cái ghế trong nhà đều được. Mình ngồi trên cuộn khăn tắm cũ hai tuần liền, mùi nước xả vải còn thoảng lên mỗi lần cúi xuống.

Nếu sau vài tuần bạn thấy mình ngồi chỗ nào cũng mỏi, và một cái đệm cao hơn sẽ giúp, thì lúc đó mua cũng chưa muộn. Khi đó bạn mua vì biết mình thiếu gì, chứ không phải vì hình ảnh.

Cái chuông

Tiếng chuông báo hết giờ nghe rất có không khí. Nhưng nó chỉ làm một việc: báo hết giờ.

Điện thoại cũng làm được việc đó. Hẹn giờ ba phút, chọn âm thanh nhẹ nhất, bật chế độ không làm phiền để thông báo khỏi chen vào. Nếu có chuông thật trong nhà, một cái chén sứ gõ nhẹ bằng đũa cũng ra tiếng.

Một lần mình quên bật chế độ không làm phiền, và đúng phút thứ hai Zalo của nhóm công ty reo lên ba tiếng. Chuyện đó cũng không làm hỏng buổi ngồi. Mình ngồi nốt, rồi nhắn lại sau.

Bộ đồ riêng

Có cảm giác người tập thiền phải mặc đồ rộng màu trung tính, vải mềm, kiểu đồ người ta chụp hình. Không có quy định nào như vậy.

Cái cần là không bó ở bụng và hông, để hơi thở đi lại được. Bộ đồ ở nhà đang mặc là đủ. Nếu mặc một bộ riêng giúp bạn nhớ ra giờ ngồi, thì cứ mặc, và nó cũng là một lý do chính đáng.

Ba thứ nghe hợp lý hơn, và cũng không cần

Ứng dụng trả phí

Nghe có vẻ hợp lý nhất, vì giọng dẫn giúp người mới khỏi phải tự mò. Nhưng mấy phút đầu không cần giọng dẫn nào cả: ngồi, để ý hơi thở, hết giờ thì dừng. Chỉ vậy.

Nếu bạn thích có người dẫn, thử bản miễn phí trước, và đừng trả tiền cho tới khi bạn đã ngồi được ít nhất vài tuần mà vẫn thấy mình dùng nó. Một khoản phí hàng tháng cho thứ bạn không mở ra chỉ để lại thêm một chút áy náy.

Mình từng trả phí một ứng dụng cho cả năm, mở ra đúng bốn lần. Điều đó không có nghĩa ứng dụng đó tệ. Nó chỉ cho thấy mình đã mua một điều mình chưa làm.

Một căn phòng riêng

Hình ảnh người thiền thường ngồi trong một căn phòng trống, ánh sáng đẹp, không một tiếng động. Nhà bạn có thể chật, có người đi lại, có tiếng quạt, tiếng xe máy, tiếng tivi bên hàng xóm.

"Mày thiền ở đâu vậy? Nhà tao không có chỗ nào trống."

"Giữa nhà. Lúc cả nhà đi ngủ, tao trải cái chiếu ra ngồi."

"Ồn quá hả?"

"Có tiếng quạt. Tao nghe tiếng quạt."

Tiếng ồn không phải điều kiện hỏng của buổi ngồi. Nó chỉ là một thứ nữa có mặt, và bạn có thể chú ý vào nó thay vì chống lại.

Nhang và nến thơm

Mùi hương làm không khí giống một chỗ để thiền. Nhưng người ta ngồi thiền được ở cả những nơi không có mùi gì, và nhiều người ngửi mùi nhang hay nến thơm lại thấy ho hoặc cay mũi.

Nếu bạn thích và dùng được, nên chú ý an toàn: để nến xa rèm và giấy, không để cháy khi bạn buồn ngủ, và mở một khe cửa cho thoáng. Nếu không, bỏ đi cũng chẳng mất gì.

Nếu bạn vẫn muốn mua một thứ gì đó

Cứ mua, nhưng đợi. Ngồi vài tuần với những gì đang có, rồi mới biết mình thật sự thiếu gì. Mình đợi hai tuần, và thứ mình thấy thiếu hoá ra chẳng nằm trong giỏ hàng ban đầu: một cái gối mỏng kê dưới mông cho hết mỏi lưng dưới. Mình mua nó ở tiệm tạp hoá đầu hẻm.

Lần đầu làm, bạn có thể thấy hơi ngớ ngẩn vì mọi thứ quá giản dị, và ba phút có vẻ chẳng có gì để ghi nhớ. Sau một tuần, mình thấy cái ghế quen hơn, tiếng quạt thành một phần của buổi ngồi, và chuyện mua đồ lùi xuống cuối danh sách. Ngày bận thì chỉ cần ba hơi thở ở chỗ đang đứng.

Nếu bạn đã mua cái đệm rồi mà nó vẫn nằm trong góc phòng, đó không phải lỗi của bạn. Nó chỉ là một cái đệm, và nó vẫn chờ được, hoặc bạn có thể ngồi lên khăn tắm trong lúc chờ.

Còn một điều mình muốn nói thật. Nếu bạn đang buồn, lo hoặc mệt kéo dài nhiều tuần, thì thứ nên tìm không nằm trong cửa hàng nào. Hãy nói với một người có chuyên môn. Không cái đệm hay ứng dụng nào làm thay được việc đó.

Cuộn khăn tắm cũ vẫn nằm trên sàn, cạnh cửa sổ, đợi tới sáng mai.