Lần đầu ra mắt nhà người yêu, mình ngồi im suốt bữa cơm

Mình nói đúng ba câu.

"Dạ con chào hai bác." "Dạ con đủ rồi." "Dạ con xin phép." Ba câu trong cả bữa cơm kéo dài bốn mươi phút, ở nhà Nhi, chủ nhật đầu tiên mình tới ra mắt. Mình sửa điện lạnh, hai mươi tám tuổi, ngày thường nói chuyện với khách rất trơn tru, vì khách chỉ cần biết cái máy chạy lại chưa. Vậy mà ngồi trước mâm cơm nhà người yêu, cái miệng mình như bị ai khoá.

Hồi đó mình tin rằng ngồi im thì ba mẹ Nhi sẽ coi mình là người khó gần, hoặc tệ hơn, người chẳng có gì để nói. Điều đó chưa chắc đúng. Im lặng ở bữa cơm đầu tiên không phải bằng chứng mình không hợp, cũng không phải thứ phải sửa ngay bằng cách nói cho thật nhiều. Có khi nó chỉ nghĩa là mình đang ở một chỗ lạ và chưa biết đặt tay vào đâu.

Bữa cơm đầu tiên, và cái chén cứ đầy lên

Mâm cơm có cá kho tộ, canh chua, rau muống luộc, một dĩa trứng chiên vàng ươm. Mẹ Nhi gắp cho mình miếng cá to nhất, rồi miếng thứ hai, rồi múc thêm cơm khi chén mình chưa vơi. Mình ngồi cạnh Nhi, hai tay như thừa, đặt xuống đùi rồi lại đặt lên bàn.

— Con làm máy lạnh hả? Nghề đó nắng lắm nghen.

— Dạ.

— Mùa này chắc nhiều khách.

— Dạ, cũng nhiều.

Mình nghe cái "dạ" của mình như tiếng một người nào khác. Thằng em Nhi, đang học cấp ba, cúi mặt vào chén cơm cười hít hà. Trên đầu mình cái quạt trần quay lệch một nhịp, cứ vài vòng lại kêu lạch cạch. Mình nhìn nó suốt bữa, vì đó là thứ duy nhất trong phòng mình nhìn vào mà không thấy ngại.

Lúc ngồi đó mình nghĩ nguyên nhân là mình nhát. Nhưng nhát chưa đúng hẳn. Mình đang ngồi giữa một nhà đã có nhịp riêng từ bao nhiêu năm: ai ngồi đâu, ai gắp cho ai, câu đùa nào chỉ người trong nhà mới hiểu. Mình là thứ duy nhất chưa có trong nhịp đó. Cố nói thật nhiều để lấp chỗ chưa có mình thì giống như cố bắt kịp một chiếc xe đang chạy bằng cách chạy nhanh hơn. Thứ mình thiếu không phải lời. Là một chỗ để đứng.

Mình ăn hết chén cơm mà không nhớ nổi vị cá. Nếu bạn cũng hay ăn xong mà không biết mình vừa ăn gì, có một bài về ăn một bữa cơm mà không cầm điện thoại, cho những lúc mình muốn có mặt thật sự ở bàn ăn. Mẹ Nhi múc thêm. Mình nói "dạ con đủ rồi", câu thứ hai trong ba câu. Bà vẫn gắp thêm một miếng cá.

Chỗ mình suýt không quay lại

Chiều hôm đó trời đổ mưa nhỏ. Mình chở Nhi về phòng trọ của em, đi chậm vì đường ướt.

— Chắc ba mẹ em không thích anh.

— Sao anh nghĩ vậy?

— Anh có nói được gì đâu.

Nhi bật cười sau lưng mình. Em bảo ba em vừa nói với mẹ em là thằng nhỏ hiền, chỉ hơi ít nói. Mình không tin. Mình tưởng em nói cho mình đỡ buồn.

Tối đó mình soạn một tin nhắn: "Chủ nhật này anh có việc đột xuất, chắc không qua được." Xoá. Gõ lại. Xoá. Trong đầu mình có hai giọng cãi nhau rất rõ.

"Đi nữa thì lại ngồi im như cái cột."

"Không đi thì ba mẹ người ta nghĩ sao?"

Sau này mình mới thấy hai giọng đó có chung một điểm: cả hai đều đo bữa cơm bằng một cây thước, và cây thước ấy do chính mình đặt ra: nói được nhiều là đạt, ngồi im là rớt. Không ai đưa cho mình cây thước đó. Ba mẹ Nhi, theo lời Nhi, đo bằng một thứ khác hẳn, mà mình không biết là gì. Cái mình sợ không hẳn là bữa cơm. Là lần thứ hai, vì lần thứ hai sẽ chứng minh lần đầu không phải ngẫu nhiên.

Mình không gửi tin nhắn đó. Mình ngồi nghĩ một việc nhỏ hơn: lần sau mình có thể làm gì, ngoài chuyện ngồi cho ngay ngắn.

Lần thứ hai, và cái quạt trần kêu lạch cạch

Chủ nhật sau mình tới sớm mười phút, đứng ngoài cổng thở ra một hơi, tay xách giỏ xoài. Vào tới nơi thì thấy ba Nhi đang đứng trên cái ghế nhựa, một tay vịn thành quạt trần, tay kia cầm cái tua vít, mặt nhăn như đang cãi nhau với nó.

— Dạ để con coi cho bác.

— Con biết sửa quạt hả?

— Dạ, nghề của con mà bác. Quạt kêu kiểu này thường là lỏng ốc ở chỗ gắn cánh.

Ba Nhi leo xuống. Mình leo lên, siết lại hai con ốc, lau thêm chỗ trục cho sạch bụi. Năm phút. Cái quạt quay êm, không còn lạch cạch. Ông đứng dưới nhìn lên, gật gù, rồi nói một câu mình nhớ mãi: "Mấy năm nay bác chịu nó hoài."

Bữa cơm hôm đó mình vẫn không nói nhiều. Nhưng khi mẹ Nhi hỏi chuyện máy lạnh nhà bà hàng xóm cứ chảy nước, mình nói được cả một đoạn dài, về cái ống thoát và cách xem nó có bị nghẹt không. Bà nghe, gật, và lần này bà không gắp thêm cá mà hỏi mình ăn canh có mặn không. Mình ngồi nghe bà nói mà không nghĩ sẵn câu trả lời, như bài lắng nghe ai đó mà không nghĩ câu trả lời từng nói. Đó là lần đầu mình thấy một bữa cơm ở nhà người ta nhẹ như vậy.

Cái đổi không phải là mình hết ngại. Mình vẫn ngại. Cái đổi là lần này mình có một chỗ để đứng trong nhà, dù chỉ là cái ghế nhựa dưới cái quạt. Lần đầu mình cố ngồi cho đúng. Lần hai mình làm một việc. Mình không dám nói cách này hợp với mọi người, và nhà nào cũng có một cái quạt riêng, hay một thứ gì đó hợp với tay mình hơn.

Nếu bữa cơm đầu của bạn không suôn sẻ

Có hai chuyện hay gặp. Một: bạn làm đủ mọi thứ mà vẫn thấy mình là người ngoài. Chuyện đó bình thường, và nó thường không hết sau một hay hai bữa. Chỗ đứng trong một ngôi nhà không có sau một lần ghé qua. Cứ ghé, cứ ngồi, không cần bữa nào cũng phải thành công.

Hai: bạn thấy bên kia lạnh hơn mức một người ngoài lần đầu gặp phải chịu. Hỏi người yêu của bạn một câu thật thẳng, như mình đã hỏi Nhi, và nhớ rằng người ấy nhìn bữa cơm bằng con mắt khác với bạn.

Có một chuyện cần nói rõ. Nếu nhà bên kia thường xuyên coi thường, giễu cợt bạn, hay bắt bạn phải chứng minh mình đủ tốt, thì đó không phải chuyện để cố bằng thêm một bữa cơm hay thêm một món quà. Bạn không cần chịu đựng để được chấp nhận. Hãy nói với người yêu, với người thân bạn tin, và nếu thấy nặng kéo dài nhiều tuần thì nói với một người có chuyên môn.

Cái quạt nhà Nhi giờ quay êm lắm. Có hôm ngồi dưới nó, mình lại hơi nhớ tiếng lạch cạch ngày trước.