Chiếc quạt máy phòng ba mẹ

Mình về nhà ba mẹ một đêm, sau gần một năm. Giường cũ vẫn kê chỗ cũ, tấm chiếu vẫn mát đúng chỗ ấy, và nằm xuống là mình lại thành đứa trẻ, đúng như bài vì sao về nhà ba mẹ là mình lại thành đứa trẻ mười lăm tuổi từng nói. Bài thơ dưới đây mình nghĩ ra lúc chưa ngủ được, gõ vào ghi chú điện thoại ở độ sáng thấp nhất.

Đêm nay mình nằm giường cũ,
nghe cái quạt máy bên phòng ba mẹ
quay sang, quay lại.
Mỗi vòng một tiếng cọt kẹt nhỏ.

Hồi bé mình ghét tiếng ấy.
Nó làm mình không ngủ được.
Giờ mình nằm chờ nó,
như chờ một người
quen gõ cửa đúng giờ.

Ba bảo còn chạy thì còn dùng.
Mẹ bảo thay cái mới làm gì,
tốn tiền.
Mình mua một cái từ năm ngoái.
Nó vẫn nằm trong hộp, ở góc nhà.

Mình nằm nghe, không đếm nữa.
Có tiếng lật người,
có tiếng ly chạm bình nước,
có tiếng ai khẽ nói "ngủ đi".

Cái quạt cứ quay.
Một vòng cọt kẹt
là thêm một đêm
cả nhà còn ngủ chung một mái.

Mình không đổi nó.

Thơ không giải thích, nên phần giải thích nằm ở đây. Chiếc quạt ấy ba mẹ dùng từ hồi mình còn đi học, thân sơn xanh đã bạc ở chỗ tay cầm, và tiếng cọt kẹt nằm đúng ở chỗ cổ quạt xoay. Năm ngoái mình mua cho ba mẹ một cái mới, vì mình thấy cái cũ nghe mệt và không muốn ba mẹ phải nghe nó. Ba mẹ cám ơn, rồi để hộp ở góc nhà, và cái cũ vẫn chạy.

Mình đã hơi giận chuyện đó vài tháng. Mình tự hỏi: sao lại giận một cái hộp các-tông? Rồi tự trả lời: vì mình tưởng một món quà là cách nói rằng mình có mặt. Đêm nay mình mới hiểu cái hộp trong góc nhà ấy là của mình chứ không phải của ba mẹ: mình mua nó để yên tâm, còn ba mẹ không thấy thiếu gì. Có những thứ cũ trong nhà vẫn còn đúng việc của nó, và mình không cần đổi thứ gì để thấy mình có mặt. Bài chiếc tách sứt quai nói một ý gần với điều này, bằng một vật khác.

Sáng hôm sau, mẹ đứng ở cửa bếp, tay cầm muỗng khuấy ly cà phê sữa, hơi nóng bốc lên nghe thơm cả gian nhà.

— Đêm qua con ngủ được không?

— Dạ được. Cái quạt vẫn kêu hả mẹ.

— Ừ. Ba con nói nó kêu là biết nó còn chạy.

Mình bật cười, nhận ly cà phê mẹ pha, ngọt hơn mức mình quen.

Lần đầu mình viết ra thì dòng thứ ba nhiều chữ hơn dòng thứ tư, vì hồi nhỏ mình có rất nhiều điều để than. Sau một tuần, có người thấy mình viết thêm dòng về những âm thanh khác trong nhà, có người dừng lại ở đúng bốn dòng ấy và thấy vậy là đủ. Ngày bận thì chỉ cần chọn âm thanh và viết đúng một dòng: "Hồi bé mình nghĩ... bây giờ mình nghĩ..." Nếu muốn nghe thật hơn, có bài thiền nghe tiếng đêm trước khi ngủ.

Mong bạn có một tiếng quen nào đó để nghe, trong đêm nay.