Những thứ không ai cảm ơn

Ba giờ sáng mình dậy uống nước, chân trần trên gạch lạnh, tay còn quờ tìm công tắc phòng. Hành lang chung cư vẫn sáng đèn như mọi đêm. Mình đứng lại nhìn cái bóng tròn trên trần một lúc. Mình sống ở đây bảy năm rồi, và chưa lần nào nghĩ tới nó.

Bài thơ dưới đây viết ngay chỗ đó, bằng ngón cái, trên màn hình điện thoại còn chưa kịp tối. Nó không bảo bạn phải biết ơn nhiều hơn. Người đang mệt không cần thêm một việc nữa là nhớ cảm ơn cái bóng đèn.

Đèn hành lang tầng ba
sáng từ lúc mình ngủ
tới lúc mình dậy.
Chưa ai nói với nó
một tiếng.

Nồi cơm điện nhảy nút
lúc mình còn trong phòng tắm.
Mười lăm phút sau
cơm vẫn nóng,
không ai hỏi vì sao.

Năm giờ sáng,
chổi tre quét trên nhựa đường.
Mình nghe qua giấc ngủ.
Lúc mở cửa, hẻm đã sạch
như chưa từng có ai.

Cái phao điện trong bồn nước trên mái
nổi lên thì ngắt, chìm xuống thì chạy.
Nó chưa từng biết
nhà mình có mấy người,
tắm vào giờ nào.

Mình không bắt ai phải cảm ơn.
Chỉ là tối nay,
đưa tay tới công tắc,
mình dừng một nhịp.

Nó vẫn sáng.
Mình đi ngủ.

Người quét đường ở khổ ba tên là chị Nở, mình biết vì thấy tên thêu trên áo bảo hộ. Mình chưa bao giờ nói chuyện với chị. Có sáng mình mở cửa đúng lúc chị đi ngang, mình gật đầu, chị gật lại, vậy thôi. Còn chữ cảm ơn thì mình để rơi đâu đó dọc đường từ lâu. Một phần bài thơ này là để nhặt lại cái gật đầu hôm đó.

Tối hôm sau, con gái mình, chín tuổi, thấy mình đứng nhìn nồi cơm điện lúc nó nhảy nút.

"Ba làm gì vậy?"

"Ba cảm ơn nó."

"Nó có nghe đâu."

"Ừ. Ba cũng biết."

Con bé nhún vai, đi lấy chén. Mình đứng thêm một chút, hơi nóng bốc lên mặt, và thấy mình hơi ngớ ngẩn. Cái ngớ ngẩn đó mình giữ lại.

Mấy thứ trong bài thơ có chung một điểm: chúng chỉ được nhớ tới khi hỏng. Đèn tắt thì mới ngước lên, nước không lên bồn thì mới hỏi. Mình không nghĩ cảm ơn ở đây là một nghi lễ, hay một món nợ phải trả cho đồ vật. Với mình nó chỉ là một lần thấy. Thấy rằng có những thứ vẫn chạy suốt mà mình chưa hề đếm tới.