Bảy ngày ăn bằng tay trái, từ hôm ngón cái bên phải bị kẹp dập

— Để dì xúc cho.

— Thôi, để con.

Cái muỗng nằm trong tay trái tôi như một con cá lạ. Cơm rớt xuống bàn trước khi kịp tới miệng, hai hạt còn dính luôn vào cổ tay áo.

Trưa hôm đó, mười hai giờ hai mươi, tiệm sửa xe của tôi ở đầu hẻm vẫn còn mùi nhớt và mùi sắt nóng. Sáng ấy cái kìm mỏ quạ kẹp dập ngón cái bên phải của tôi, băng ba vòng, to bằng củ tỏi. Dì Sáu bán cơm đối diện bưng qua dĩa cơm cá kho với chén canh bầu như mọi trưa, rồi đứng đó coi tôi tìm cách ăn.

Chuyện đau tay tôi không kể để than. Tôi kể vì trưa đó, lần đầu từ không nhớ bao lâu, tôi thấy cái muỗng đi từ dĩa lên miệng. Thấy rõ từng đoạn, như coi một người lạ làm.

Bài này là bảy ngày tôi ăn bằng tay trái. Ngón cái lành rồi mà tôi vẫn làm lại một lượt cho đủ tuần, và giờ muốn mời bạn thử, không cần phải có ngón nào bị dập.

Chuyện này không phải để luyện tay trái

Nói trước cho đỡ hiểu lầm. Bảy ngày này không phải để tập ăn chậm cho đủ giờ, cũng không phải để tay trái giỏi ngang tay phải. Chậm ở đây không do bạn quyết định. Tay vụng thì nó tự chậm, bạn chỉ việc đi theo nó.

Vài chỗ an toàn nói luôn ở đây. Món nóng bỏng thì chờ nguội bớt rồi hãy múc bằng tay không quen. Dao, xiên, hay đũa gắp món trơn thì để tay quen lo. Tay bạn run, khớp đau, hoặc có bàn tay nào đang bị thương thật thì bỏ bài này, cứ ăn như mình vẫn ăn.

Ba ngày đầu, cái muỗng đi đường nào

Ngày thứ nhất, cơm rớt xuống bàn

Tay trái của người làm nghề như tôi là tay giữ. Nó giữ con ốc, giữ miếng bố thắng, giữ cái vành cho tay phải vặn. Chưa bao giờ nó đứng ra đi trước. Giờ bắt nó cầm muỗng thì nó siết quá chặt, cổ tay cứng đơ, múc đầy một muỗng rồi chạy được nửa đường là đổ.

Bữa trưa đó kéo gần nửa tiếng. Dì Sáu phải chạy qua đưa cái giẻ lau bàn cho tôi hai lần.

Tôi vốn tự thấy mình ăn cũng tử tế. Ngồi đàng hoàng ở cái bàn thấp trước tiệm, không bật tivi, không có thói quen cầm máy khi ăn. Có một bài trên trang này kể chuyện ăn một bữa cơm mà không cầm điện thoại, tôi đọc xong tưởng vậy là mình đã đủ. Nhưng trưa đó tôi mới thấy: trên tay không có gì, mà đầu tôi chưa bao giờ ngồi xuống ăn cùng cái miệng. Tay phải tự múc, tự đưa, tôi chẳng phải ra lệnh gì. Trong lúc đó đầu đi tính cái xe chưa thay bố thắng, cái hoá đơn chưa gửi, ông khách hẹn ba giờ. Tay phải giỏi tới mức không cần tôi có mặt.

Tay trái thì không giỏi. Nó cần tôi. Cái cần đó kéo tôi về từng muỗng một, không phải vì tôi quyết tâm tập trung, mà vì tôi bỏ đi là cơm đổ.

Cách làm ngày đầu: một bữa thôi, bữa nào cũng được, không cần canh giờ. Chuyển muỗng sang tay không thuận. Tay kia đặt trên đùi, và chỗ này phải giữ cho bằng được, vì cho phép tay kia phụ một lần là cả bài tập thành cái trò đẩy cơm. Dấu hiệu làm đúng nằm ở khoảng hai giây giữa dĩa và miệng: lúc muỗng còn lơ lửng, đầu bạn không có chỗ cho chuyện khác. Mấy hôm đầu chỉ cần bắt được hai giây đó là đủ.

Ngày hai và ba, lúc tay phải lén vào

Ngày thứ hai khá hơn. Cơm rớt ít, cổ tay bớt cứng, và tôi bắt đầu thấy cái muỗng của mình hay lượn sang trái trước khi quay vô miệng, đi xa hơn đường thẳng một khúc.

Thằng Sơn, thợ phụ mười chín tuổi của tiệm, đứng dựa cửa cười.

— Anh ăn như con nít.

— Mày làm thử đi.

Nó lắc đầu, đi vô trong. Câu đó tôi nhớ mãi, vì mấy hôm sau nó mới là người thử.

Ngày thứ ba tôi gian.

Dì Sáu quay vô bếp, và cái tay phải băng ba vòng lén đưa ra, dùng bốn ngón còn lại đẩy cơm lên muỗng cho khỏi rớt. Ăn lẹ hẳn. Chừng mười muỗng sau tôi chợt nhận ra mình chẳng nhớ muỗng nào đi qua, đầu đã lại chạy đi tính xe.

Tôi đoán nhiều người sẽ trượt đúng chỗ này, vì tay vụng thì nhờ tay kia một chút là dễ nhất, rồi một chút nữa. Tôi chẳng có cách nào hay ho. Tôi đặt muỗng xuống bàn, rút tay phải về đùi, đợi tới khi bàn tay trái thôi gồng rồi mới múc tiếp. Mất thêm mấy phút, rớt thêm hai muỗng cơm.

Qua ngày thứ ba, tay tôi hết làm rơi cơm. Cái đầu thì khác: nó chịu ở lại vài muỗng rồi lại bỏ đi tính xe, chưa ở nổi cả bữa. Người khác ra sao tôi không biết, tôi chỉ biết tôi. Còn ngày nào bận quá, bạn chỉ làm muỗng đầu tiên bằng tay không thuận rồi trả muỗng về tay quen. Một muỗng thôi.

Từ ngày bốn đến ngày bảy, có người ngồi cùng bàn

Thôi, tay trái quen rồi, vậy là xong.

Ngày thứ tư tôi nghĩ vậy thật. Tay trái hết đổ, chuyện coi như qua. Rồi tới ngày thứ năm tôi ăn tối với con gái, và cái chuyện tưởng xong mở ra thêm một phần nữa.

Cái đũa của con bé

— Vy, cầm đũa cho đàng hoàng coi.

— Ba cầm muỗng tay trái mà còn đàng hoàng hơn con hả?

— Ba đang tập.

— Con cũng đang tập. Từ hồi ba tuổi.

Tôi im. Con bé cầm đũa kiểu ngón giữa đè lên ngón trỏ, không giống ai, mà gắp miếng đậu hũ sốt cà không rớt miếng nào.

Bữa đó tôi tự hỏi lại: cách tôi cầm đũa bốn mươi mấy năm nay, ai dạy? Tôi không biết. Hôm sau hỏi má, bà cười nói không nhớ. Vậy là tới giờ tôi vẫn không biết. Cái tôi biết chỉ là kiểu cầm đũa đi vào tay mỗi người từ lúc nào chẳng ai nhớ, và tôi vừa đòi con gái đổi kiểu của nó theo kiểu của tôi, một kiểu tôi cũng chẳng chọn. Vụng một tuần không làm tôi khiêm tốn hơn. Nó chỉ làm tôi thấy chỗ mình hay nhìn tay người khác mà sửa.

Phần còn lại của tuần

Ngày thứ tư là ngày nghỉ: cầm muỗng bằng tay quen, chỉ để ý tay nào đang cầm, thế thôi. Ngày thứ năm quay lại tay trái, và nếu ngồi ăn với ai thì nhìn tay họ một chút, không nói gì. Ngày thứ sáu tay trái, muỗng đầu tiên đi chậm nhất mà bạn đi được. Ngày thứ bảy ăn như thường, rồi viết ba dòng.

Ngày thứ sáu dì Sáu bưng canh bầu còn bốc khói. Chén nóng quá nên tôi để yên, chờ nó nguội bớt rồi mới đụng tới muỗng, và trong lúc chờ tôi ngửi được mùi tôm khô trong canh, thứ mùi mười mấy năm ăn ở quán này mà tôi chưa lần nào để ý. Muỗng đầu tiên đi chậm tới mức tiếng chảo xào ở bếp dì và tiếng xe chạy ngang hẻm nghe rõ hơn bình thường. Hôm sau tôi hỏi dì canh bầu nấu với tôm khô từ bao giờ. Dì nói từ hồi mở quán, tôi hỏi sao giờ mới nói, dì cười, tại con có hỏi đâu.

Biết mình làm đúng khi nhìn tay người ngồi cùng mà trong đầu không có câu sửa nào. Lần đầu nhìn tay người khác, tôi thấy thằng Sơn cầm đũa như cầm cây viết chì, còn cô bán vé số ghé tiệm thì kẹp đầu đũa sát tới mức muốn dính vô nhau. Mỗi người một kiểu, không ai làm rơi gì. Một tuần sau tôi ít nhắc con chuyện cầm đũa hơn; con bé nói nó chưa thấy tôi khác gì mấy. Tôi cũng không chắc mình khác ở đâu. Ngày bận quá thì bạn chỉ cần nhìn tay mình hoặc tay người ngồi cùng, mười giây, giữa bữa nào cũng được.

Nếu thử mà chỉ thấy bực

— Anh, em thấy ngu.

— Ngu chỗ nào?

— Cơm rớt hoài. Em có thấy gì đâu ngoài rớt cơm.

Sơn thử đúng một bữa rồi thôi. Tôi không ép, và tôi cũng không biết vì sao tôi làm được còn nó thì không. Tôi chỉ đoán hai chỗ.

Chỗ đầu là cái bực lấn hết mọi thứ. Cơm rớt, đồ ăn dính tay, bữa ăn thành một trận đánh. Nếu vậy thì giảm phần việc xuống: chỉ ăn món mềm bằng muỗng, hoặc chỉ làm ba muỗng đầu bằng tay không thuận, phần còn lại để tay quen lo.

Chỗ sau là chỗ ngồi. Ngồi giữa quán đông, ai đi ngang cũng liếc, ba phút là ngượng. Đổi chỗ: làm ở nhà, bữa tối, nơi ít người nhìn nhất.

Còn nếu thử cả hai mà vẫn không hợp thì thôi. Có người không chịu nổi chuyện vụng, có người bàn tay không cho phép. Họ có thể làm việc khác cùng ý, như nhai chậm mươi lần, hoặc rửa bát như một bài thiền, nơi nước ấm chạm tay là chỗ để dừng lại.

Trưa thứ Hai tuần sau, dì Sáu đặt dĩa xuống bàn, hỏi: "Hết đau rồi hả con?"

— Dạ hết.

Cái muỗng nằm bên phải dĩa. Tôi nhìn nó một cái rồi mới cầm.

Bài viết có sự hỗ trợ từ AI trong quá trình tạo nội dung.