Lời dẫn bốn phút bên quầy thu ngân: thở theo tiếng bíp của máy quét

Bíp.

Một ca đứng quầy, mình nghe nó cả nghìn lần. Mình không đếm. Chỉ biết tối nằm xuống mà tai vẫn còn bíp, khe khẽ, như có con côn trùng nhỏ trong đầu.

Mình đứng quầy số hai của một siêu thị nhỏ cuối dãy nhà, ca sáng bắt đầu từ bảy giờ. Tháng trước, bé Nhi mới vào làm, đứng ở quầy số một nhìn sang, rồi hỏi.

"Chị Tuyền, sao chị cứ đứng im vậy?"

"Chị nghe tiếng bíp."

"Nó bíp hoài, nghe làm gì?"

"Ừ. Nên chị mới nghe được."

Con bé lắc đầu, đi lấy túi ni lông. Mình thì không giải thích nổi cho ra đầu ra đũa. Vì sao tiếng bíp dễ theo hơn bản nhạc phát trên loa trần, mình không biết. Có thể vì nó ngắn, có thể vì nó đều, có thể chỉ vì mình nghe nó nhiều hơn nghe bất cứ thứ gì khác trong đời. Mình chỉ biết nó dùng được, và bài này là cách mình dùng.

Không phải để trốn khỏi quầy

Khách vẫn vào, máy vẫn bíp, ca vẫn dài đúng bằng ca. Bốn phút này không đưa ai ra khỏi chỗ đang đứng.

Nó cũng không đòi đầu óc trống. Đầu mình lúc nào cũng đang nhẩm xem tiền lẻ còn bao nhiêu, thùng nước ngọt đã lên kệ chưa. Cứ để nó nhẩm. Việc duy nhất ở đây là nghe một tiếng bíp cho hết, từ lúc nó bắt đầu tới lúc nó tắt.

Trước khi đọc, và một lần mình làm sai

Mình làm vào sáu giờ năm mươi, lúc cửa cuốn mới kéo nửa chừng, đèn huỳnh quang bật được nửa dãy và cả cửa hàng thoảng mùi bìa carton của thùng hàng vừa dỡ. Chưa có khách. Mình cầm cuộn băng keo trên quầy, quét mã vạch của nó một cái cho máy kêu. Muốn nghe bíp thì tự tạo ra một cái.

Lần đầu mình thử ngay giữa giờ cao điểm. Nghĩ bụng khách nào quét xong cũng có bíp, cứ mỗi tiếng bíp là một hơi thở, thế là có hàng trăm hơi thở cho không. Chưa tới ba phút mình đã thở dồn, ngực hơi tức, tay bấu mép quầy. Một chú khách đang xếp mấy hộp sữa lên băng chuyền ngẩng lên.

"Cô có sao không?"

"Dạ không, hơi nóng thôi chú."

Không phải nóng. Là mình để cái máy dắt nhịp thở của mình, mà nhịp của máy thì nhanh hơn người nhiều. Từ hôm đó mình chỉ làm trước giờ mở cửa, hoặc trong giờ nghỉ, và để nhịp thở là của mình: tiếng bíp chỉ là chỗ để dựa vào, không phải cái trống để đi theo.

Nếu lúc đọc thấy chóng mặt, khó thở, tức ngực hay tê tay, hãy dừng ngay và ngồi xuống thở như bình thường. Nếu chuyện đó lặp lại, nên đi khám. Không nhắm mắt khi đang đứng quầy, đang có tiền hay hàng trước mặt. Đừng nín thở, cũng đừng cố hít cho thật đầy.

Lời dẫn bốn phút

Đọc chậm, thành tiếng hoặc trong đầu, hết mỗi dòng thì ngừng một nhịp. Giữa hai tiếng bíp để cách mười, mười lăm giây, tuỳ bạn. Nếu chỗ bạn không có máy quét thì bấm bút bi một cái, hoặc gõ ngón tay xuống mặt bàn. Âm nhỏ, đều, nghe được là đủ. Thích thì thu giọng mình đọc vào điện thoại.

Nửa phút đầu, đặt chân xuống

Đứng hoặc ngồi cũng được.
Hai bàn chân chạm sàn.
Mắt mở, nhìn vào một chỗ trên mặt quầy.
Không cần nhắm.

Vai buông xuống một chút…
nếu buông được.
Nếu chưa, cũng không sao.

Chưa cần làm gì thêm.
Cứ ở đây.

Hai phút giữa, một tiếng bíp một hơi ra

Bây giờ tạo một tiếng bíp.
Rồi nghe nó…
từ đầu cho tới lúc hết hẳn.

Hơi thở cứ như đang có.
Không đổi gì cả.

Bíp.
Lần này để ý hơi thở ra.
Dài hay ngắn… kệ nó.

Chờ một lúc.
Bíp.
Hơi ra… rồi hơi vào.
Có lúc giữa hai hơi thở có một khoảng trống.
Ngắn thôi. Để yên cũng được.

Có ý nghĩ chen vào.
Tiền lẻ. Thùng nước ngọt. Cuộc gọi chưa trả lời.
Cứ để nó đứng đó.

Bíp.
Quay về tiếng bíp.
Rồi quay về hơi thở ra.

Lạc lúc nào cũng được.
Quay lại lúc nào cũng được.

Rồi cửa mở

Lát nữa có người kéo cửa vào.
Họ sẽ đặt món đầu tiên lên quầy.

Bíp của họ cũng là bíp này.
Nghe thêm một lần nữa…
giống như bây giờ.

Khép lại

Hai bàn chân vẫn trên sàn.
Nhìn quanh quầy một vòng.
Cuộn giấy hoá đơn. Khay tiền lẻ. Cái bút.

Hơi thở trở về nhịp thường.
Xong rồi.

Ngày khách đông, ba mươi giây là đủ

Có hôm chưa tới tám giờ đã xếp hàng tới tận kệ mì gói, thì bốn phút kia chỉ còn là chuyện để nhớ. Hôm đó mình làm đúng một việc, và nó chạy được cả khi tay vẫn đang bận.

Lần đầu mình thấy gần như chẳng có gì, chỉ biết mình vừa thở ra một hơi giữa hai món hàng. Qua mấy hôm, có lúc mình tự để ý là đã làm từ bao giờ. Cũng có hôm bận quá, quên sạch từ sáng tới chiều, và chiều về cũng chẳng thấy mình hỏng gì.

Nếu nghe bíp mà chỉ thấy bực

Có người hỏi mình đúng câu này. Chị bán hàng ở tiệm tạp hoá đối diện nói: "Nghe cả ngày rồi, giờ còn bắt nghe thêm?" Chị nói đúng. Tiếng bíp với mình là tiếng quen, với chị là tiếng của việc. Nếu bạn cũng vậy thì đổi âm: tiếng bút bi, tiếng cuộn băng keo xé, tiếng chổi quét lướt qua nền. Nghe được và không dính vào việc là đủ.

Còn một chuyện mình không chắc: có người ngồi yên giữa giờ làm thì thấy thời gian trôi chậm đi, sốt ruột hơn. Mình chưa tìm ra cách cho chuyện đó, nên không dám bảo thử cái này cái kia. Đứng dậy đi chậm một vòng quầy, hay nhìn ra cửa kính, đôi khi hợp hơn. Còn bài này, bạn cứ bỏ nếu nó không hợp.

Nếu muốn đọc thêm, có chuyện sáu lúc trong ngày mình nín thở mà không hay, hoặc một cách đơn giản hơn là đếm hơi thở năm phút. Còn chuyện nên để hơi thở tự nhiên hay nên dẫn nó, mình đã gặp đúng câu hỏi ấy ở bài quan sát hơi thở hay điều khiển hơi thở.

Sáu giờ năm mươi, cuộn băng keo đã dán xong thùng cuối. Mình đặt nó lên quầy, quét một cái. Bíp. Rồi kéo cửa cuốn lên hết.

Bài viết có sự hỗ trợ từ AI trong quá trình tạo nội dung.