Một ngày chụp lại những thứ chắc sẽ không còn như vậy

Thứ Bảy. Nắng lên sớm, tôn nhà hàng xóm loé vào cửa sổ từ sáu giờ. Trước khi ra khỏi nhà, mình ghi hai luật vào giấy nhớ: chụp người thì phải xin phép, và không giơ điện thoại lên khi đang chạy xe. Rồi ghi thêm một dòng: không cần tấm nào đẹp.

6:40. Quán cà phê quen đầu đường mở cửa rồi. Cô chủ vừa lau bàn vừa hỏi "như cũ hả", mình gật. Cà phê sữa đá tới, tiếng muỗng khuấy lạch cạch, đá còn kêu. Mình ngồi đúng cái ghế nhựa đỏ ở góc, cái ghế có chân quấn băng keo đen, ngồi ba năm nay mà chưa bao giờ nhìn kỹ. Hôm nay mình nhìn: băng keo đã ngả màu, mép bong ra, dính một lớp bụi mỏng. Mình chụp một tấm. Hơi nghiêng. Mình để nó nghiêng.

8:15. Quạt trần ở nhà kêu lạch cạch từ hôm mình dọn vô. Mình đứng dưới nó, quay mười giây, ống kính chĩa lên trần. Ra một đoạn video mờ, chỉ có cánh quạt xoay và tiếng ồn đều. Mình hỏi mình: "Sao lại muốn giữ cái tiếng này?" Mình trả lời: "Vì nó là tiếng đầu tiên mình nghe mỗi sáng suốt ba năm." Rồi mình nghĩ thêm một câu không muốn nghĩ: có hôm nó sẽ im, hoặc mình ở chỗ khác. Mình để câu đó đứng đó, không nối thêm.

10:05. Chị bán nước mía trước cổng trường tiểu học đang ép mẻ đầu. Mùi mía dập ngọt gắt lan ra tới tận lề đường.

— Chị cho em chụp tay chị ép mía được không?

— Chụp chi, già rồi.

— Em thấy tay chị làm nhìn đẹp lắm.

— Thôi, em chụp cái xe đi. Tay chị lem hết.

Mình chụp cái xe. Cây ép mía có dây điện quấn băng keo, hai chồng ly nhựa úp lên nhau, nắng loang một vệt trên mặt thép. Chị không có trong ảnh. Mình thấy hơi tiếc, rồi thấy như vậy cũng đúng.

12:40. Mình ngồi ở ghế đá dưới gốc cây, ly nước mía đá vẫn nguyên. Hai mươi phút nay mình loay hoay tìm góc cho nó "ra dáng". Đá đã tan, ly đẫm nước, một giọt chảy xuống cổ tay. Mình chưa uống ngụm nào. Ngồi đó tự dưng thấy mình lạ: cái điện thoại đang biến mình thành người đứng ngoài ly nước của chính mình. Mình úp máy xuống ghế. Uống một ngụm. Ngọt, mát, hơi sắc ở cuống họng. Ngụm thứ hai thì mình nghe được tiếng trẻ con ùa ra cổng trường.

15:30. Mưa chiều. Mình đứng dưới mái hiên tiệm tạp hoá, không chụp gì cả. Có những thứ chụp không được: mùi đất ướt bốc lên từ lề đường, tiếng dép nhựa chép chép của một đứa bé chạy ngang qua, bà chủ tiệm kéo tấm bạt xuống che hàng. Mình nhìn cho tới khi đứa bé khuất sau góc đường.

20:30. Xem lại ảnh trên giường. Cái ghế đỏ nghiêng. Cái xe nước mía hơi rung. Mười giây tiếng quạt. Không tấm nào giống lúc đó. Cái ghế trong ảnh trông tầm thường lắm. Nhưng khi nghe lại tiếng quạt, mình nhói một chút: bây giờ nó chỉ còn là tiếng, còn lúc ấy nó đi kèm cả một buổi sáng.

23:00. Quạt vẫn kêu. Mình nằm nghe, lần này không quay.

Mình không chụp để giữ lại. Cả ngày hôm nay mình mới hiểu ra điều đó, và chắc mai sẽ quên. Chụp chỉ là cái cớ để mình dừng lại nhìn lâu hơn một giây. Ảnh thì sẽ mờ, ghế sẽ đổi, chị bán nước có thể dời chỗ bán. Còn cái giây nhìn thật thì có hay không, là ở mình.

Nếu việc nhìn kỹ những thứ quen khiến bạn thấy buồn nhiều hơn nhẹ, đừng ép mình làm tiếp. Còn nếu nỗi buồn hay cảm giác trống rỗng kéo dài nhiều tuần, ảnh hưởng tới giấc ngủ hoặc việc hằng ngày, thì nói chuyện với một người có chuyên môn. Không cần chờ tới lúc nặng hơn.