Bảy ngày luyện chữ, mỗi ngày hai phút rồi đặt bút xuống

Chữ mình xấu.

Xấu theo kiểu người ta phải gọi lại hỏi. Hai giờ chiều, anh kế toán đứng ở cửa kho, tay cầm tờ phiếu xuất vật tư, giọng không có ý trách gì: "Anh Thịnh, chỗ này là số một hay số bảy vậy anh?" Mình nhìn tờ phiếu của chính mình chừng mười giây rồi đáp: "Để anh coi lại sổ." Nghĩa là chính mình cũng không đọc ra.

Mình ba mươi sáu tuổi, làm thủ kho ở một xưởng cơ khí nhỏ, ngày nào cũng viết tay vài chục con số. Ba lần trước mình đã mua vở ô ly, tuyên bố luyện chữ, và cả ba lần đều bỏ quanh ngày thứ tư. Bài này kể lần thứ tư, lần mình đổi đúng một thứ. Không phải cách cầm bút. Là lúc đặt bút xuống.

Chuyện này không phải để có một nét chữ đẹp như chữ thầy cô ngày trước. Bảy ngày không đủ cho việc đó và mình cũng không hứa. Cũng không phải chuyện kỷ luật: hôm nào quên thì quên, không có bảng nào để gạch. Nó chỉ là bảy lần cầm bút chậm hơn thường lệ, mỗi lần hai phút, rồi xem việc dừng sớm có làm hôm sau dễ hơn không. Với mình thì có. Với bạn thì mình không biết, nên bạn thử rồi tự thấy.

Vì sao ba lần trước mình đều bỏ ở ngày thứ tư?

Tối Chủ nhật, tám giờ rưỡi, quạt trần quay đều trên đầu, cuốn vở bìa xanh mới mua ở tiệm văn phòng phẩm đầu hẻm còn thơm mùi giấy. Mình viết hăng lắm. Hết một trang, sang trang hai, bút bi dây mực ra cạnh bàn tay, ngón cái ê ê. Gần một tiếng sau mình gấp vở lại, thấy mình tử tế hẳn.

Ngày hai, mình mở vở ra và thấy hai trang hôm qua nằm đó như một bài mẫu mình phải theo kịp. Viết được trang rưỡi thì mắt díu lại. Ngày ba chỉ được nửa trang, và trong đầu có cuộc đối đáp quen thuộc.

"Hôm qua hai trang, nay nửa trang. Thế này thì luyện làm gì."

"Thôi để cuối tuần viết bù một lượt."

Cuối tuần không bao giờ tới. Ngày thứ tư cuốn vở nằm dưới chồng phiếu nhập kho, và bìa xanh bắt đầu bám bụi.

Cách giải thích dễ nhất là mình thiếu kiên trì. Mình cũng nói với mình như vậy suốt ba lần, và nó không giúp gì, vì nó không chỉ ra việc cần đổi. Ngẫm lại thì hôm gãy không phải hôm khó nhất. Hôm khó nhất là hôm mình định giá cho tất cả những hôm sau. Ngày một viết hai trang tức là ngày một đã hứa hộ ngày hai, ngày ba, ngày bốn mỗi hôm hai trang. Người hứa là mình của tối Chủ nhật, đang hăng, đang thấy mình tử tế. Người phải giữ lời là mình của chiều thứ Tư, vừa nhập xong hai chuyến hàng, chưa ăn gì. Hai người đó chưa từng ngồi lại thương lượng với nhau.

Nên cái mình đổi là con số của ngày đầu. Đủ nhỏ để mình của chiều thứ Tư không thấy đó là một món nợ.

Cách biết mình làm đúng không phải là chữ đẹp lên. Là lúc chuông reo, tay vẫn còn một chút muốn viết. Nếu bạn dừng mà thấy nhẹ vì cuối cùng cũng hết giờ thì hai phút này đang nặng hơn mức cần, rút còn một phút.

Lần đầu mình làm, hai phút dài một cách lạ. Mình viết được năm dòng cái tên mình, mỗi dòng nghiêng một kiểu, và lúc chuông reo mình thấy hơi cụt hứng, như bị người ta bảo ngồi xuống giữa lúc đang kể chuyện. Sau chừng một tuần, có người thấy cây bút nhẹ hơn trong tay, có người thấy chữ chưa khác gì nhưng đã tự mở vở ra lúc nào không hay. Cũng có người thấy chẳng gì cả, và mình nghĩ vậy cũng là một kết quả bình thường.

Ngày bận tới mức không có hai phút thì còn bản hai mươi giây: viết đúng tên mình một lần, thật chậm, rồi gập vở. Bản này mình dùng đúng vào những ngày thấy nó vô nghĩa nhất.

Chỗ mình hay vấp nhất là tăng giờ. Chuông reo mà tay đang trơn, chữ đang đều, mình tự nhủ năm phút nữa thôi. Nó hấp dẫn vì đang có hứng, và vì dừng giữa lúc hay nghe như phí. Nhưng năm phút đó chính là món nợ của ngày đầu quay lại bằng cửa sau, và ngày mai mình lại thấy hai phút nghe nhỏ quá, không đáng mở vở. Thay vào đó: để chuông reo là dừng, hứng đang có cứ để nguyên trên trang. Nó không mất. Sáng hôm sau mở vở ra, mình thấy dòng cuối còn dở và tay tự muốn viết tiếp.

Chỗ vấp thứ hai là đọc lại. Gập vở mà không chịu gập, mình lật trang trước ra so chữ hôm nay với chữ hôm qua, và thế là hai phút luyện tay thành hai phút chấm điểm. Gập vở xong thì thôi, kể cả khi tay còn ngứa ngáy muốn xem mình viết ra sao.

Bảy ngày, mỗi ngày một thứ để viết

Có một điều mình nhận ra muộn: viết chữ cho đẹp thì chán, nhưng viết chữ cho một việc có thật thì không chán. Nên bảy ngày dưới đây không chép câu mẫu nào. Mỗi ngày là một thứ mình sẽ viết lại ngoài đời, từ tên mình tới tờ phiếu ở kho.

Ngày 1: Tên mình, ba lần

Hai phút. Viết tên mình ba dòng, dòng một chữ in hoa, dòng hai chữ thường, dòng ba tuỳ ý. Tối đó mình viết dòng đầu quá nắn nót, ba chữ cái đầu xiêu vẹo, mình bỏ qua không sửa. Chuông reo, cái tên Thịnh dòng thứ ba còn dở chữ "h". Mình gập vở, để dở thật.

Ngày 2: Địa chỉ nhà

Hai phút, viết địa chỉ nhà theo đúng thứ tự mình hay ghi lên gói hàng: số nhà, hẻm, phường. Ghi chú: mình hay viết gộp số nhà với số hẻm làm một cục, anh giao hàng lần nào cũng gọi lại hỏi. Hôm nay mình chừa ra một khoảng trống nhỏ giữa hai số.

Ngày 3: Mười con số

Hai phút, viết từ không tới chín, mỗi số một dòng. Chính ngày này là chỗ mình tính bỏ, vì ngày hôm đó nhập hàng cả buổi chiều và về nhà lúc tối mịt. Chín giờ tối mình mới nhớ ra, nên làm bản hai mươi giây: viết duy nhất con số một và con số bảy, hai dòng, mỗi dòng một cái. Mình để ý cái số bảy của mình thiếu cái gạch ngang, nên nó cứ lẫn với số một. Vậy cũng tính là ngày ba.

Ngày 4: Ngày nhẹ

Hôm nay chỉ viết một chữ, bất kỳ chữ nào. Mình chọn chữ "nhà". Một chữ, hai phút, chậm tới mức từng nét hiện ra riêng: nét sổ, nét móc, cái dấu huyền nằm hơi cao. Ghi chú: ngày nghỉ của bài tập, đừng coi là bỏ cuộc. Và ngày thứ tư là ngày ba lần trước mình đã bỏ, nên hôm đó mình viết xong rồi ngồi nhìn một chữ "nhà" thật lâu mà không nghĩ gì.

Ngày 5: Một câu mẹ hay dặn

Hai phút, chép một câu ngắn người nhà hay nói với bạn. Mình chọn câu mẹ gọi điện lúc nào cũng hỏi: "Ăn cơm chưa con?" Viết xong mình mới thấy mình đang viết bằng nét chữ của người đang nghe câu đó, không phải nét chữ của người đang viết phiếu. Nhẹ và tròn hơn một chút. Mình không biết có nên tin cảm giác này không, nhưng mình ghi lại.

Ngày 6: Tờ phiếu thật

Hôm nay mình viết ngay trên tờ phiếu xuất kho thật, ba dòng đầu thôi, chậm hơn thường nửa nhịp. Hai phút là đủ ba dòng. Chiều đó anh kế toán đứng ở cửa kho như mọi hôm.

"Anh Thịnh, phiếu hôm nay đọc ra liền luôn."

"Chậm hơn có nửa phút thôi mà."

Anh cười, cầm tờ phiếu đi. Không ai gọi lại hỏi một hay bảy nữa, ít nhất là hôm đó.

Ngày 7: Tự chọn

Hai phút, viết gì tuỳ bạn. Mình viết danh sách mấy thứ định mua cuối tuần, không nắn nót. Xong thì lần đầu mình lật về trang ngày một, chỉ lật thôi, không so. Chữ ngày bảy có đẹp hơn chữ ngày một không thì mình không dám nói, vì mình nhìn một lúc là thấy cái nào cũng của mình.

Nếu thử mấy hôm mà thấy chán, hoặc chữ vẫn xấu như cũ

Lý do hay gặp thứ nhất: thứ bạn chọn để viết quá khô. Chép chữ cho đúng, không dính gì tới đời mình thì ai cũng chán trong ngày hai. Đổi sang thứ có nghĩa với bạn: tên con, tên người bạn nhớ, tờ ghi chú để lại cho người nhà. Hai phút đó chỉ cần một câu bạn thật sự muốn ai đó đọc.

Lý do hay gặp thứ hai: cây bút hoặc chỗ ngồi không hợp. Bút mực chảy, bút cán mảnh làm ngón tay gồng, ghế thấp bàn cao làm vai nhích lên. Đổi cây bút trước khi đổi ý định. Và nếu tay mỏi hoặc nhói thì dừng ngay, đừng cố hết hai phút. Nếu cổ tay hay ngón tay hay đau mỗi lần cầm bút, kéo dài nhiều tuần, thì đó là chuyện nên hỏi người có chuyên môn, không phải chuyện để tập cho hết.

Và nếu thử cả hai cách mà vẫn không hợp thì cũng không sao. Có người không thích viết tay, hoặc chữ của họ không có gì phải sửa. Với họ, hai phút dừng sớm vẫn dùng được cho việc khác: đọc hai trang sách rồi gập lại, hay làm một việc tại một thời điểm cho tới khi hết giờ. Nếu bạn muốn một thử thách bảy ngày khác cũng nhỏ như vậy, có bảy ngày đầu tiên với thiền.

Tuần này, chiều thứ Sáu, anh kế toán vẫn đứng ở cửa kho. Mình đưa tờ phiếu, anh cầm lên, nhìn, và không hỏi gì.

Nhẹ nhàng thôi, không vội. Hai phút là đủ cho hôm nay.