Vì sao một chữ "Đã xem" mà không trả lời làm mình nghĩ cả buổi chiều

Cái chữ "Đã xem" màu xám nằm ngay dưới tin nhắn cuối của mình, nhỏ hơn cả hạt gạo.

Hai giờ bốn mươi chiều, mình ngồi ở bàn trực của tổng đài chăm sóc khách hàng, tai nghe còn đeo một bên. Tin gửi cho Trinh lúc một giờ rưỡi chỉ có một câu, hỏi cuối tuần bạn có rảnh đi ăn chè không. Giờ nó đã được xem. Phía dưới trống trơn.

Nếu bạn từng nhìn một chữ như vậy lâu hơn mức cần thiết, bạn biết nó không nhỏ. Nó chiếm cả buổi chiều của mình: cuộc gọi thứ mười một của khách, ly cà phê sữa đá tan hết đá, tiếng quạt trần kêu lạch cạch. Việc nào mình cũng làm xong. Chỉ có một phần đầu cứ quay về cái màn hình.

Bài này kể mình làm gì với khoảng trống giữa chữ "Đã xem" và một câu trả lời. Không phải để hết nghĩ ngợi. Mình chưa thấy cách nào làm được chuyện đó.

Có một cách đọc mình hay làm: "Đã xem mà im nghĩa là người ta không coi mình ra gì." Cách đọc đó không phải sự thật, và cũng không phải thứ mình bắt mình thôi nghĩ tới bằng ý chí. Nó chỉ là một trong nhiều cách đọc. Người ta xem rồi chưa trả lời vì đang đứng trên xe buýt, đang bế con, đang nghĩ nên đáp sao cho đỡ cụt, hoặc chỉ vuốt thông báo cho mất cái chấm đỏ. Mình không biết lý do nào đúng, và chỗ khó nằm ngay đó.

Vì sao một chữ xám lại nặng hơn cả một lời từ chối?

Hai giờ năm mươi, mình mở màn hình lên lần thứ bảy. Vẫn "Đã xem". Vẫn trống.

"Chắc Trinh đang bận."

"Bận mà vẫn bấm xem được à?"

"Thì xem nhanh rồi tính trả lời sau."

"Sau là bao giờ? Hay hôm trước mình lỡ lời?"

Bốn câu đó chạy qua đầu mình chưa tới một phút, và câu cuối bao giờ cũng thắng.

Lúc đó mình nghĩ nguyên nhân là mình hay nghĩ nhiều. Cách giải thích ấy tiện, vì nó cho mình một khuyết điểm để tự trách và một việc để sửa: bớt nghĩ đi. Nhưng "bớt nghĩ" chưa bao giờ chạy với mình, dù mình thử từ hồi còn đi học.

Chỗ mình thấy đúng hơn là thế này. Một lời từ chối có chữ: nó đau, nhưng mình biết đang đối diện với điều gì. Còn một khoảng trống thì không có chữ nào, nên mình tự viết phần còn thiếu. Và tay mình chỉ viết toàn câu xấu nhất, vì câu xấu nhất nghe như một cách giữ mình: nghĩ trước điều tệ thì lúc nó tới đỡ bất ngờ. Mình không lo vô cớ. Mình đang tập dượt cho một cú đau chưa chắc có.

Mình rút ra điều này sau vài tuần, chứ lúc ngồi bàn trực thì chỉ thấy bực. Bài này cũng không giải thích được chuyện gì đang xảy ra bên trong người khác, kể cả bên trong mình. Nó chỉ ghi lại thứ mình thấy.

Nếu bạn cũng hay tự viết sẵn cả hai vai trong một cuộc trò chuyện chưa xảy ra, có một bài kể về cuộc trò chuyện tập trong đầu suốt hai tuần, cùng cái kiểu tập dượt ấy.

Cách biết mình làm đúng không nằm ở chỗ thấy nhẹ. Nó nằm ở dòng giấy: viết xong, nỗi sợ trên giấy thường nhỏ hơn nỗi sợ trong đầu, ít nhất một chút. Lần đầu mình làm, hai mươi phút dài lê thê và mình mở điện thoại ở phút thứ chín, rồi tự chê mình. Cũng không sao. Hôm sau mình làm lại từ đầu.

Sau chừng một tuần, thứ đổi đầu tiên không phải chuyện bớt khó chịu. Đó là khoảng giữa lúc thấy "Đã xem" và lúc bấm gửi tin thứ hai: nó dài ra. Hồi trước chưa tới mười phút là mình đã nhắn thêm "ơ" rồi "bận hả". Ngày nào quá bận thì giữ đúng bước hai, viết một dòng ra giấy, hai phút là xong.

Bước ba là chỗ mình hay vấp. Ba lý do khác nghe như đang dỗ mình, và rất dễ biến chúng thành lời trấn an: "chắc nó bận thôi, chắc nó bận thôi". Nghe tử tế, nhưng ép mình tin một câu mình không tin thì giữ được chẳng bao lâu, và khi nó vỡ thì câu xấu nhất quay lại, to hơn trước. Ba lý do chỉ cần nằm cạnh nhau như ba món đồ trên bàn. Không cần tin cái nào. Chỉ cần thấy là có nhiều hơn một.

Còn người ở bên kia chữ "Đã xem" thì sao?

Chín giờ tối hôm đó, nằm trên giường, mình mở Zalo thấy tin của chị Lụa cùng tổ: chị hỏi mai mình đổi ca được không. Mình đọc, nghĩ để coi lịch đã, rồi đặt điện thoại xuống và tắt đèn. Sáng hôm sau mình mới nhớ. Trong lúc đó, chữ "Đã xem" của mình đã nằm dưới tin chị Lụa suốt một đêm.

Mình ngồi đó với cái điện thoại, hơi xấu hổ. Mình đang giận một chữ mà chính mình để lại cho người khác mỗi tuần.

Khi mình là người xem, cái chữ ấy không mang thái độ nào cả. Nó chỉ là dấu vết của việc tin nhắn đã được mở ra, nằm giữa mười việc khác đang chờ. Người gửi thì đọc nó như một câu nói. Cùng một dấu hiệu, một bên coi là nửa việc dang dở, bên kia coi là thái độ. Biết thế rồi mà đứng ở bên gửi, mình vẫn đọc nó như thái độ, và chỗ này mình chưa sửa được.

Trưa hôm sau Trinh nhắn lại.

— Ê, hôm qua tao đọc tin mày lúc đang đứng chờ xe buýt, định về trả lời mà quên luôn.

— Mày làm tao nghĩ cả chiều đó.

— Trời, thiệt hả? Tao tưởng xem rồi là mày biết tao thấy rồi chứ.

Từ đó mình có một thói quen nhỏ, nhỏ tới mức không dám gọi là thói quen. Tin nào chưa biết đáp sao thì gửi ngay một dòng: "Mình xem rồi, tối mình trả lời nha." Mất năm giây. Có người nhận được thì thấy hơi thừa, có người nhắn lại một cái sticker. Mình không biết nó có làm ai nhẹ lòng không. Mình chỉ biết nó làm mình đỡ để lại một chữ xám cho ai đó.

Khi tới lượt mình trả lời, bài tập thở trước khi trả lời tin nhắn có ba hơi thở ngắn đặt đúng chỗ đó.

Nếu thử rồi mà chiều nào cũng vậy

Có hai lý do hay gặp. Lý do thứ nhất: hai mươi phút của bạn vẫn là hai mươi phút nhìn điện thoại, chỉ là nhìn từ xa hơn. Giấy viết rồi mà tay vẫn mò sang màn hình thì bài tập không chạy. Đổi sang việc có nước hoặc có đi lại: rửa ly, ra đứng ngoài hành lang. Nếu tay bạn cứ tự mò, có bài kể về chuyện cuộn điện thoại ba mươi phút rồi không nhớ đã xem gì, cùng cảm giác tay đi trước đầu óc.

Lý do thứ hai: người bạn chờ là người hay để bạn chờ. Khi đó vấn đề không còn nằm ở hai mươi phút của bạn nữa. Một câu hỏi thẳng, ngắn, vào lúc cả hai rảnh có thể hợp hơn: "Mấy lần mình nhắn mà bạn chưa trả lời, mình hay nghĩ nhiều, bạn thấy sao?" Câu đó không bảo đảm điều gì, nhưng nó là câu của hai người, thay vì một người tự viết cả hai vai.

Có một chuyện khác phải nói rõ. Nếu ai đó cố ý im lặng để bạn lo, bắt bạn đoán, rồi cuối cùng bạn là người phải xin lỗi, thì đó không phải chuyện để tập kiên nhẫn hay tập nghĩ khác đi. Hãy nói với một người bạn tin, và tìm hỗ trợ. Nếu cảm giác bị bỏ lại ấy nặng, kéo dài nhiều tuần, làm ăn ngủ rối lên, hãy nói với một người có chuyên môn: đó là việc bình thường. Còn nếu có lúc bạn nghĩ tới việc làm đau chính mình, dù chỉ là một ý nghĩ chạy qua, đừng chờ. Nói với người bạn tin ngay hôm nay, và đọc trang Hỗ trợ khẩn cấp.

Chiều thứ Sáu, hai giờ bốn mươi, mình lại ngồi ở bàn trực. Ly cà phê sữa đá tan được một nửa. Điện thoại úp xuống, cạnh tờ giấy viết một dòng. Tin mình gửi cho chị họ lúc một giờ rưỡi vẫn nằm dưới một chữ xám.

Mình đứng dậy đi rửa cái ly.