Hà một hơi lên mắt kính rồi đứng nhìn

Sáu giờ mười lăm sáng, mình đứng trước quầy bánh mì với chiếc kính cận vừa tháo ra khỏi mặt. Gió sớm mang theo bụi từ đường lớn, và hai mắt kính phủ một lớp mờ như sương. Mình đưa kính lên miệng, hà một hơi, rồi định lau bằng vạt áo như đã làm không biết bao nhiêu lần từ hồi lớp tám.

Lần này tay mình dừng lại giữa chừng.

Chú lau kính hoài vậy?

Tại nó mờ.

Mờ đâu, sạch rồi mà chú.

Cô bán bánh mì nói đúng, vì nhìn lại thì chỗ mình vừa hà hơi đã trong dần từ mép vào. Mình đã ở đó nhìn đến hết, có lẽ hơi lâu hơn người đứng xếp hàng phía sau mong đợi. Ổ bánh mì nóng, mùi pate ấm lan lên, và mình rời quầy với một câu thơ đầu tiên trong đầu.

Về đến nhà, mình đứng trước gương nhỏ ở bồn rửa mặt, hà một hơi lên đó và đợi. Vệt trắng nở ra, mùi kem đánh răng còn lại trong miệng, và cái vòi nước nhỏ giọt đều từ lúc nào chẳng ai vặn chặt. Mình đứng đúng ba giây. Không lâu, nhưng đủ để viết nên mấy dòng dưới đây.

Bài thơ

Hà một hơi lên mắt kính,
một vệt trắng nở ra
bằng cỡ đồng xu.
Rồi nó co lại từ mép.

Mình đứng nhìn
như nhìn một việc
không cần mình làm gì.
Nó tự biết đường về.

Ba giây. Có khi hai.
Phần kính ấy trong lại
mà không ai lau.
Chỉ cần mình đứng yên.

Còn bao nhiêu thứ khác
mình vội lau cho sạch
trước khi kịp thấy
chúng tự tan được.

Hà thêm một hơi nữa, chỉ để nhìn.

Hai đoạn văn đứng ngoài bài thơ

Thơ thì không giải thích. Văn xuôi mới giải thích, nên mình viết ở đây vài điều mà bài thơ để im.

Cái dễ thấy trong cảnh này là sự vội: mình lau vì quen lau. Còn cái nằm dưới thì hơi khác. Hơi thở ra làm mờ kính, đó là chuyện của hơi thở mình, và việc nó tan đi cũng là chuyện của nó. Mình không cần dùng khăn. Mình chỉ cần để nó đi hết đường. Chỗ mình vội lau sạch là chỗ mình không tin rằng có những thứ tự hết khi để yên đủ lâu. Mình không dám nói chuyện này đúng với mọi thứ, nhưng nó đúng với một vệt hơi trên kính, và đó đủ là chỗ để bắt đầu tập nhìn.

Đoạn thứ hai thì khiêm tốn hơn. Mình không thiền bằng cách nhìn mắt kính, và ngày nào mình cũng quên. Hôm sau, đứng ở quầy cà phê, mình lại lau luôn bằng vạt áo mà không nhớ tới bài thơ. Quên cũng không sao. Có ngày nhớ, có ngày không, và cái chỗ đáng giữ là nhớ ra dù chỉ một lần trong tuần.

Lần đầu làm, bạn có thể thấy nó ngớ ngẩn, và hai ba giây nghe như rất lâu. Cách biết mình làm đúng là tay thực sự không đưa khăn lên. Sau một tuần, có người nói mình hay nghĩ đến vệt mờ lúc bực mình; có người đến cuối tuần không nhớ gì và thôi. Cả hai đều ổn. Ngày bận thì chỉ cần hà một hơi và nhìn đúng một lần. Một điều dễ trượt là hà liên tục nhiều lần liền cho thấy rõ hơn, nhưng thở ra nhiều lần như vậy dễ làm chóng mặt. Nếu thấy choáng, dừng lại và thở như bình thường. Nếu muốn đọc thêm về việc nhìn mà không điều khiển, có bài về quan sát hơi thở và bài về lúc tâm trí không chịu yên.