Quạt máy quay đầu qua chỗ không có ai

Mình là Khôi, hai mươi chín tuổi, làm kỹ thuật viên sửa máy in ở một cửa hàng gần chợ. Phòng trọ của mình có một cái quạt đứng mua lại từ người cùng dãy, nút xoay đã mòn, mỗi lần quay đầu nó kêu "tạch" một tiếng nhỏ.

Đêm đó, mười một giờ, mình nằm nhìn nó quay qua quay lại. Chủ nhà đi ngang cửa, hỏi vọng vào:

— Quạt chạy hoài vậy không nóng máy hả cháu?

— Dạ, nó chạy quen rồi chú.

— Phòng có một mình mà bật quay làm gì cho tốn điện.

Mình cười, không trả lời. Rồi ngồi dậy viết mấy dòng này.

Cái quạt đứng quay đầu,
đều như người đếm số.
Nửa phòng có gió,
nửa phòng chờ tới lượt.

Nó không biết
phía bên kia chỉ có bức tường,
một cái áo mưa treo móc.
Nó vẫn quay qua,
chậm rãi, lễ phép.

Mình nằm nhìn cánh quạt.
Có đêm thấy tội nó.
Có đêm thấy mình.

Rồi một đêm mình xoay gối,
nằm đầu bên kia.
Gió tới,
lần đầu tới đúng chỗ.

Quay tiếp đi. Mình ở đây.

Mình viết lại bài này bảy lần. Lần nào dòng cuối cũng nghe như khẩu hiệu, cho tới khi mình thôi tìm một câu nghe hay và chỉ viết điều mình thật sự muốn nói với cái quạt. Hai bàn tay vẫn hơi nhớp mồ hôi sau một ngày sửa máy, mùi xà phòng trên tay lẫn mùi mực. Bài thơ không giải quyết được gì cho căn phòng. Nó chỉ làm mình nhận ra mình đã nằm sai đầu giường suốt ba tháng.

Sáng hôm sau, quạt vẫn quay đầu qua nửa phòng bên kia. Mình pha ly cà phê sữa đá, đứng nhìn nó một lúc. Lần đầu mình không thấy nó tội nghiệp, chỉ thấy nó cần mẫn, như một người đồng nghiệp lặng lẽ.

Cũng có thể trong nhà bạn có một vật như thế: một cái nồi cơm điện vẫn nấu cỡ hai người, một cái cốc thứ hai úp trên giá, một cái móc áo còn trống. Chúng không nói gì, nhưng chúng vẫn làm việc như thể ở đó có ai. Có khi chỉ cần nhìn chúng thật lâu, bạn đã thấy một điều mình chưa gọi tên.

Lần đầu viết, nhiều người ngượng vì thấy mình nói chuyện với một cái nồi hay một cái quạt. Cũng có người viết dòng ba nhanh tới bất ngờ, và có người chỉ viết được hai dòng rồi ngồi nhìn. Sau một tuần, có người thấy mình nhìn đồ đạc quanh nhà khác đi một chút, cũng có người không thấy gì và chỉ có thêm một tờ giấy. Cả hai đều ổn.

Khi nào nên tìm một người có chuyên môn

Bài này là một bài thơ ngắn và một bài tập viết nhỏ về những vật quen trong căn phòng một mình. Nó không thay được điều trị, và mình không hứa viết xong thì cảm giác trống sẽ biến mất.

Nhưng có mấy dấu hiệu nên đưa cho một người có chuyên môn, đừng tự mang một mình:

• Cảm giác một mình kéo dài nhiều tuần, và bạn không còn muốn gặp ai, kể cả người từng thân.
• Bạn thấy mọi thứ quanh mình đều trống và không có gì chạm được vào bạn, kéo dài nhiều ngày.
• Giấc ngủ hoặc việc ăn uống của bạn đảo lộn kéo dài, và bạn thấy mình không làm được những việc bình thường trong ngày.
• Bạn nghĩ tới việc làm đau chính mình, dù chỉ là một ý nghĩ chạy qua

Ý cuối thì không chờ. Nói với một người bạn tin, ngay hôm nay. Trang Hỗ trợ khẩn cấp nói rõ những gì luôn đúng trong lúc như vậy.

Gặp một người có chuyên môn là một cách chăm sóc bình thường, như đi khám khi trong người có điều gì khác lạ.