Thiền năm phút khi cơn bực sau cú cắt đầu xe chưa nguội

Gần mười hai giờ rưỡi trưa, ngã tư cạnh cây cầu. Thùng hàng sau lưng nóng như cái lò nhỏ, mồ hôi chảy dọc thái dương dưới lớp mũ bảo hiểm. Một chiếc ô tô bẻ lái từ làn bên trái, cắt ngang đầu xe mình, không xi nhan. Mình bóp phanh, bánh sau lướt nhẹ trên mặt đường, thùng hàng dồn về phía lưng. Không ai bị gì. Chiếc ô tô cứ thế đi tiếp, đèn hậu nhấp nháy, như chưa có gì xảy ra.

Mình chạy xe giao hàng đã bốn năm, và chuyện này không phải lần đầu. Điều lạ là cơn bực không đi theo chiếc ô tô. Nó ở lại. Mình tấp vào lề, dựng chân chống dưới bóng một cây me, vậy mà hai mươi phút sau mình vẫn còn ngồi đó, cãi nhau với người lái xe ấy trong đầu, mỗi lần một câu nặng hơn.

Bài này không bảo cơn bực của bạn là sai, càng không bảo người cắt đầu xe kia vô tội. Nó chỉ là năm phút để ngồi cạnh cơn bực một lúc, xem bàn tay có chịu nới ra không, và chỉ làm được khi xe đã dừng hẳn, máy đã tắt, chân chống đã dựng.

Dừng xe, tắt máy

Trước khi đọc tiếp, kiểm tra ba điều. Xe đã dừng hẳn và tắt máy, chống chân chắc chắn. Chỗ bạn ngồi không cản lối người đi, không sát mép đường xe chạy. Và nắng không đổ thẳng lên đầu, nếu cần thì dịch vào bóng râm. Mắt mở cũng được, thậm chí nên để mắt mở, nhìn xuống một điểm trên mặt đất. Không nhắm mắt ở ngoài đường. Nếu giữa chừng thấy choáng, thấy khó chịu, dừng ngay, uống một ngụm nước. Không có gì phải cố cho xong.

Đọc chậm. Mỗi dấu ba chấm là một nhịp dừng.

Xe đã đứng yên.
Máy đã tắt.
Mình đang ở đây…
không còn ở ngã tư nữa.

Tay còn nắm lại?
Cứ để nó nắm…
rồi buông ra khi sẵn sàng.

Mắt mở. Nhìn một điểm…
một viên gạch,
một vệt nắng trên yên xe.

Chỉ cần vậy…
Ngay tại đây, ngay lúc này.

Cơn bực đang nằm ở đâu

Cơn bực vẫn còn đó.
Không sao…
Không cần đuổi nó đi.

Hỏi nó nhẹ thôi:
nó nằm ở đâu trong người?
Ở hàm? Ở vai?
Ở hai bàn tay?

Chỉ cần biết nó ở đâu…
Không cần sửa nó.

Nếu có câu nói trong đầu,
kiểu "sao nó dám cắt đầu mình",
cứ nghe nó nói…
không cần đáp lại.

Hơi thở đang thế nào?
Nhanh? Chậm? Nông?
Chỉ nhìn…
Không đếm. Không chỉnh.

Hít vào…
thở ra…
Để cơn bực ngồi đó,
cùng mình, một lúc.

Đặt nó xuống

Nghĩ tới người lái xe kia…
Mình không biết họ là ai.
Không biết họ đang vội việc gì.

Mình không cần tha thứ cho họ.
Không cần nghĩ họ đúng.
Chỉ cần đặt phần của mình xuống.

Hình dung cơn bực là một cái túi…
nặng, buộc ở yên sau xe.
Mình tháo nó ra…
đặt xuống vỉa hè.

Không ném đi.
Chỉ đặt xuống…
Nhìn nó nằm đó một lúc.

Nếu nó vẫn còn trên vai, cũng không sao.
Mai mình có thể đặt tiếp.

Nhìn quanh…
Tiếng còi xe, mùi nhựa đường nóng,
ai đó đang bóc ổ bánh mì.
Mình vẫn ở đây.

Khi sẵn sàng,
đội mũ, nhìn gương,
rồi đi chậm hơn thường lệ một đoạn.

Lần đầu mình làm, mình mất gần ba phút chỉ để ngồi yên, vì đầu còn đang chạy câu chửi thứ tư. Có người nói cơn bực xuống nhanh khi thử vậy, có người không thấy gì thay đổi, và mình thuộc nhóm thứ hai vài lần đầu. Sau chừng một tuần ngồi như thế mỗi khi có chuyện, mình thấy hai mươi phút cãi nhau trong đầu rút lại còn một đoạn ngắn hơn. Chưa phải lúc nào cũng vậy. Ngày bận thì bản rút gọn là chỉ hai việc: dừng xe, nhìn một điểm trên đất trong ba nhịp thở. Vậy cũng được.

Dễ vấp nhất là ngồi đó mà tiếp tục viết kịch bản cho cuộc cãi nhau. Nó hấp dẫn vì nó giống như đang giải quyết, đang chuẩn bị câu trả lời hoàn hảo cho một người mình sẽ không bao giờ gặp lại. Nếu bạn nhận ra mình đang làm vậy, đó chính là chỗ để quay về điểm nhìn trên mặt đất. Bài buông những đối thoại giả định trong đầu nói kỹ hơn về cái vòng này.

Nếu thử vài lần mà cơn bực vẫn cứ nguyên, đừng ép. Có người hợp hơn với việc đứng lên đi bộ vài chục bước, hoặc uống một ly nước mát trước. Cũng có lúc cần một cách khác dịu hơn: bài năm cách hóa giải cơn giận nhẹ nhàng và bài chờ đèn đỏ chín mươi giây đi theo đường khác nhưng cùng một ý.

Có một điều cần nói thẳng. Nếu cơn giận ập tới thường xuyên, dữ dội tới mức bạn sợ chính mình, nếu nó làm bạn muốn làm đau ai đó, hay kéo dài nhiều tuần và ảnh hưởng tới ăn ngủ, công việc, người thân, thì nên nói với một người có chuyên môn. Và nếu có lúc bạn nghĩ tới chuyện làm đau chính mình, dù chỉ là một ý nghĩ chạy qua, hãy nói với một người bạn tin ngay hôm nay, và đọc trang Hỗ trợ khẩn cấp. Bài này không thay được điều đó.

Chiều hôm đó, mình giao nốt hai đơn cuối. Cơn bực vẫn còn lấp ló như cái túi để quên trên yên, nhưng nhẹ hơn trước. Mình chạy chậm lại ở ngã tư, cho một chiếc xe lạ đi qua trước.

Chỉ một chiếc thôi.