Thư gửi mình, người đã cúp máy với ba bằng một câu gắt

Gửi mình, người đang ngồi trên mép giường lúc mười một giờ khuya, ngón cái dừng ở dòng cuộc gọi đến từ "Ba", mười một giây,

Mình thấy bạn mở cái dòng đó lần thứ ba trong tối nay. Bốn giờ mười chiều thứ Năm, ba tuần trước. Bạn đứng cạnh xe bơm bê tông, mũ bảo hộ lệch sang một bên, bụi xi măng bám đầy lông mi, máy gầm sau lưng to tới mức phải ép điện thoại sát tai. Nó rung trong túi áo. Bạn nhìn tên rồi nhấc máy.

— Con hả? Ba nè.

— Ba nói lẹ đi, con đang đổ bê tông.

— Ờ... ba chỉ...

— Ba, tối con gọi lại.

Rồi bạn cúp. Mười một giây. Bạn tưởng nó cũng như trăm cuộc gọi trước, ba gọi hỏi ăn cơm chưa, bên đó nắng không, rồi bạn nói tối gọi lại và tối đó bạn có gọi hay không bạn cũng chẳng nhớ. Tối đó bạn mệt, ngủ quên với bộ đồ bảo hộ chưa kịp thay.

Ba đi vào đêm thứ Hai của tuần sau. Tối thứ Ba, bạn mở điện thoại và thấy dòng này nằm đó, và từ đó bạn không xoá nổi, cũng không dám bấm vào nữa. Rồi tối nay bạn lại bấm.

Mình biết bạn nhớ từng chữ. Nhớ cả cái "ba chỉ..." không có phần sau. Mình biết bạn đã tự mở phiên toà nhiều lần: sao mình không nghe hết, sao không đợi ba nói xong, sao lại nói "lẹ". Và phiên toà nào bạn cũng tự xử nặng, vì bạn lấy mười một giây ấy làm bằng chứng chống lại ba mươi bốn năm.

Mình không muốn cãi với bạn rằng bạn không có lỗi. Bạn đang đau, mà người đang đau thì không nghe nổi câu "bạn không có lỗi", nó nghe như người ta muốn bạn thôi nhắc. Mình chỉ muốn nói một điều khác, và bạn cứ xem có đúng không.

Người ta chỉ nói được câu "nói lẹ đi" khi tin còn nhiều lần sau nữa. Câu gắt hôm đó không phải bằng chứng bạn thương ba ít. Nó là dấu vết của một buổi chiều bạn tin còn tối nay, còn ngày mai, còn thứ Bảy về quê. Bạn nói nó bằng đúng cái giọng bạn vẫn nói với ba từ khi mười mấy tuổi, cái giọng người ta chỉ dành cho người chắc chắn sẽ không đi đâu. Đau ở chỗ là nó đã không đúng. Nhưng cái niềm tin ấy không phải là tội.

Còn ba định nói gì, mình không biết. Có thể là cây mận ngoài sân cuối cùng ra trái. Có thể là hỏi cuối tuần con về không. Có thể chẳng có gì, chỉ là muốn nghe giọng. Mình không dám nói thay ba, và bạn cũng đừng bịa ra một câu rồi tin nó, vì câu bịa ra thường nặng hơn câu thật. Có những điều không biết được thì cứ để nó không biết. Không biết cũng là một chỗ ngồi được.

Mình cũng không nói ba đã tha cho bạn. Mình không có quyền, và mình không biết. Mình chỉ biết một chuyện nhỏ hơn: ba gọi. Ba gọi vào bốn giờ chiều, giờ ba biết con đang làm việc, vì ba tin con sẽ nhấc máy. Và bạn đã nhấc máy. Nhiều lần khác bạn để chuông reo tới hết, mà lần đó bạn nhấc. Cảm ơn bạn vì mười một giây đó đã tồn tại.

Sáng thứ Ba sau đám tang, bạn quay lại công trường. Mùi bê tông ướt vẫn thế, cái nắng chiếu lên mái tôn vẫn thế, nhưng ai cũng nói nhỏ khi đi ngang bạn. Anh Tín đội trưởng đưa bạn ly cà phê sữa đá trong bịch ni lông, không nói gì, rồi đi. Bạn uống mà không nếm vị. Chiều đó điện thoại rung, tay bạn khựng lại giữa chừng, ngực nghẹn một nhịp, hoá ra là số lạ gọi chào bảo hiểm. Bạn đứng yên đó rất lâu với cái điện thoại còn rung trong tay.

Mình không kể chuyện này để làm bạn buồn thêm. Mình kể để nói rằng cái bạn đang mang không chỉ là một câu nói. Nó là cả một tiếng chuông mà bạn đã học cách chờ.

Trong đầu bạn có hai giọng, mình nghe thấy cả hai. Một giọng bảo: "Giá hôm đó mình nghe hết." Giọng kia hỏi lại, nhỏ thôi: "Hôm đó, nếu biết, mình có nói câu đó không?" Giọng đầu im. Giọng thứ hai cũng im. Không ai thắng. Chắc cũng không cần ai thắng.

Nếu muốn làm một việc nhỏ cho mười một giây ấy, mình chép ra đây. Không phải để tối nay thấy nhẹ. Chỉ để câu nói đó có thêm một chỗ nằm ngoài đầu bạn.

Mình không hứa bạn sẽ thấy nhẹ ngay. Có người viết xong thấy mắt cay, có người thấy trống trơn, có người vài hôm sau mới thấy chỗ nào đó nhích đi một chút. Cũng có người không thấy đổi gì, và vẫn ổn. Ngày bận quá thì chỉ viết dòng ba, một câu thôi.

Có một điều mình dặn bạn, vì mình biết bạn sẽ quên. Đừng mở dòng cuộc gọi đó sau mười một giờ khuya. Lúc đó mọi phiên toà đều xử nặng, mọi câu nói đều nghe như bản án. Sáng mai, ánh sáng vào phòng rồi, mở lại cũng được, hoặc không mở cũng được. Cũng đừng vội xoá nó vì sợ đau, và cũng đừng giữ nó như một bằng chứng. Cứ để nó là dòng chữ của một buổi chiều.

Cho phép mình được nhớ cả lúc gắt lẫn lúc dịu. Hai thứ đó cùng là ba mươi bốn năm với ba.

Nếu bạn muốn đọc thêm, có một bài viết kể bằng hai giọng trò chuyện về chuyện mong được ba khen và biết ba không quen nói, tên là Mình-muốn-được-ba-khen và Mình-biết-ba-không-quen-nói. Một bài khác nói về bốn điều hay bị hiểu sai về chuyện sống xa ba mẹ, vì bạn cũng ở xa. Và nếu muốn viết nhiều hơn ba dòng, viết ký ức tri ân người đã khuất có chỗ để bắt đầu.

Mình hứa với bạn một điều nhỏ thôi. Sáng mai, bạn có mở dòng đó hay không, mình vẫn ngồi đây cạnh bạn, ở mép giường, đèn bàn còn sáng.

Mong bạn một đêm nhẹ hơn một chút.

Mình của ba mươi bốn tuổi, đêm Chủ nhật

Khi nào nên tìm một người có chuyên môn

Bài này là một lá thư gửi chính mình, dành cho người đang nhớ lại một cuộc nói chuyện chưa kịp trọn với người đã mất. Nó không thay được điều trị, và mình không hứa viết xong thì câu nói đó thôi ám ảnh.

Nhưng có mấy dấu hiệu nên đưa cho một người có chuyên môn, đừng tự mang một mình:

• Bạn cứ nghe lại một câu nói, một cuộc gọi trong đầu suốt nhiều tuần và không dừng lại được
• Ăn hoặc ngủ đảo lộn kéo dài, hoặc thấy mình tê đi, trống rỗng
• Bạn không muốn làm việc hay gặp ai, và việc đó làm bạn thấy nặng hơn
• Bạn nghĩ tới việc làm đau chính mình, dù chỉ là một ý nghĩ chạy qua

Ý cuối thì không chờ. Nói với một người bạn tin, ngay hôm nay. Trang Hỗ trợ khẩn cấp nói rõ những gì luôn đúng trong lúc như vậy.

Day dứt về một câu nói cuối cùng tới mức cần kể cho ai đó nghe là chuyện bình thường, không phải dấu hiệu bạn yếu.